Wethouder Stijn Steenbakkers blikt terug op de afgelopen vier jaar én vooruit
Eindhoven beleeft momenteel zijn eigen Gouden Eeuw. Wethouder Stijn Steenbakkers kan niet genoeg benadrukken dat we in een bijzondere, voorspoedige en dynamische tijd leven waarin volop wordt gezaaid voor de toekomst van de stad. Hij is bijna acht jaar wethouder en zou er graag nog vier jaar aan vastplakken. Een en ander uiteraard afhankelijk van de verkiezingsuitslag en de daaropvolgende eventuele coalitieonderhandelingen. „Gouden Eeuw met een knipoog hè. Maar er is in een relatief korte tijd zo waanzinnig veel gebeurd. Dat hadden we vier jaar geleden ook niet gedacht. En we zien dat in Den Haag het kwartje ook echt is gevallen. Meer dan vier miljard euro aan investeringen zijn binnengehaald. Dat is dé grote stap vooruit.”
Tekst: Hans Matheeuwsen | Foto en artist impressions: AM, Vero, ZUS, Movares, KCAP & team V
In tegenstelling tot de verwachting van velen ging Stijn Steenbakkers (39) niet naar Den Haag. Hij bleef wethouder voor het CDA in Eindhoven. Dat is hij sinds mei 2018. En de laatste vier jaar met Brainport, economie, onderwijs, KnoopXL en Eindhoven-Noordwest in zijn portefeuille. Als zodanig zit hij in het brandpunt van de ontwikkelingen. KnoopXL betreft de ontwikkeling van het gebied rondom NS-station Eindhoven Centraal tot nieuw woongebied waar ruim negenduizend woningen worden gerealiseerd inclusief een nieuwe openbaar vervoers-knoop met een ondergronds busstation. In Eindhoven-Noordwest vindt de verdere ontwikkeling plaats van Brainport Industries Campus (BIC) met onder andere de nieuwe campus van ASML. De gemeente is sinds vorig jaar eigenaar van het bestaande campusgebouw BIC-1 waarvan de aankoopprijs 217 miljoen euro was.
Door de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen is Brainport al jaren de economische succesformule van Nederland waarbij de focus in de regio steeds meer wordt gericht op culturele en sociaal-maatschappelijke voorzieningen. Stijn: „Eindhoven is al 140 jaar economisch gedreven en zal dat altijd blijven. Eerst was Philips de motor in onze stad en regio en nu is de high tech maakindustrie dat. De ontwikkelingen laten zich moeilijk voorspellen. In 2022 dachten we niet dat die zo snel zouden gaan, dat we de miljarden-impuls van Beethoven zouden krijgen, dat BIC versneld zou uitbreiden, en onder meer ASML zou groeien met nog eens circa 20.000 arbeidsplaatsen.
Ik heb een rotsvast vertrouwen in de toekomst. Zo is de houding van de Rijksoverheid ten opzichte van deze regio fundamenteel veranderd. In Den Haag is het kwartje echt gevallen. Dus laten we niet meer te krampachtig kijken naar onze stad. Wij zijn Eindhoven! Wij hoeven ons helemaal niet te bewijzen. En we zijn in staat om de uitdagingen die op ons pad komen, dankzij onze sterke samenwerking met al onze partners in de regio en daarbuiten, samen op
te lossen.”
Het gesprek met de wethouder vindt een maand voor de raadsverkiezingen (op 18 maart – red.) plaats. Hij lardeert de afgesproken recap van de laatste collegeperiode met kreten uit het verkiezingsprogramma van het CDA zoals ‘Niet mauwen maar bouwen’. Hij zegt het met een uitdagende blik in zijn ogen maar meent het wel. Tegelijk brengt hij de nodige nuance aan én plaatst hij ook kanttekeningen. Om te beginnen ziet hij de woningopgave met vertrouwen tegemoet. Dat is weliswaar een bestuurlijke opdracht voor collega-wethouder Mieke Verhees, die volgens Steenbakkers met Eindhoven Bouwt Door een succesvol programma voor versnelling heeft ontwikkeld. Stijn gaat over de invulling van de zogenoemde Spoorzone. Daar valt de Prof. dr. Dorgelolaan onder, Knoop XL rondom het NS-station Eindhoven Centraal, het Stadionkwartier, het Emmasingelkwadrant, Strijp-S en Strijp-T, somt hij op. „We hebben binnen het college de verschillende gebieden verdeeld. Zo valt bijvoorbeeld het Stadhuisplein onder collega Rik Thijs.”
Bij alle ontwikkelingen houden we oog voor het gevoelsaspect. Daarom is behoud van het Philips Stadion op de huidige plek, midden in het hart van onze stad zo belangrijk!’
Serieus
De recap van Stijn is de volgende: „De eerste Regio Deal van 130 miljoen euro is uitgevoerd, een tweede van twintig miljoen is binnengehaald. In 2022 sloten we de Brainport Deal voor 1,59 miljard euro en met de Beethoven Deal haalden we 2,51 miljard binnen. We kochten BIC-1. De omgevingsvergunning voor BIC-2 volgt snel. ASML wil in fases 428.000 vierkante meter aan cleanrooms, productieruimten en kantoren bouwen op het noordelijke deel van BIC. Fase IV op Strijp-S is onherroepelijk. Daar staan inmiddels verschillende hijskranen. We hebben de BV Fellenoord opgericht. In de Spoorzone hebben we met projecten zoals EDGE, TAC Living, Lightyards, de Victoriatoren en Eurostaete veel woningen in aanbouw gebracht. We hebben 227 miljoen euro gereserveerd om te investeren in de nieuwbouw en/of uitbreiding van 44 scholen. En we hebben samen met PSV de uitbreiding van het Philips Stadion aangekondigd.
Dat zijn allemaal grote ontwikkelingen voor de stad met heel grote investeringspakketten. Waarover we op dit moment kunnen concluderen dat we ze allemaal in de afgesproken tijd gerealiseerd krijgen. Het lukt om het geld van de Rijksoverheid uit te geven. Decennialang hebben we moeten zeuren om meer investeringen in de Brainportregio. Door een mooi samenspel met de Stichting Brainport Eindhoven en toenmalig minister van Economische Zaken Micky Adriaansens kregen we via de Brainport Deal het eerste geld voor het busstation, wat een draaischijf was. De mindset in Den Haag veranderde en in de regio lieten we zien dat het serieus werd. De Beethoven Deal was ook heel bijzonder, op dat zolderkamertje van Anton Philips in Villa De Laak. En nu gaan we Eindhoven en de regio in de volgende fase brengen waarbij we terecht volop inzetten op voorzieningen. Het niveau willen we naar de next level brengen. Alle aandacht voor high tech is hartstikke mooi maar kunnen onze kinderen hier straks nog een huis vinden? Het is echt cruciaal dat we ervoor zorgen dat de zachte kant van stad net zo hard kan meegroeien.
Ik heb samen met de ambtenaren veel tijd moeten besteden aan het losstrekken van projecten. TAC Living bijvoorbeeld, de Victoriatoren, Fase IV van Strijp-S. Dan vind ik het nou wel echt vet om alle hijskranen te zien als ik door de stad fiets. En daar komen de eerste projecten in de Fellenoord, aan de noordkant van het station, snel bij. We hebben hier voor honderd miljoen euro aan vastgoed gekocht zodat we sneller kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld door een woningcorporatie, om niet afhankelijk te zijn van de markt. Het busstation wordt onder de grond gebracht, het NS-station breidt uit, er komen twee (ondergrondse) fietsenstallingen voor in totaal ruim dertienduizend fietsen. Daar komt de uitbreiding van het Philips Stadion nog bij. Ja, dat is zo’n asset voor de stad, dat geeft zo’n fantastische dynamiek.
Er gebeurt nu snel heel veel. Daarbij moeten we Eindhovenaren wel het gevoel blijven geven en laten zien dat het hún stad is én blijft. Het is dus belangrijk dat we de herkenbare ankerpunten behouden. PSV is er daar één van. Of het standbeeld van Anton Philips. Of carnaval. Of GLOW. Ik snap heel goed dat door de snelheid van de enorme investeringskracht inwoners soms denken ‘wow, wow’… Er verandert veel; blijft Eindhoven ook gewoon zoals het is?’ Eindje, toch? Bij alle ontwikkelingen houden we oog voor dat gevoelsaspect. Daarom is behoud van het Philips Stadion op de huidige plek, midden in het hart van onze stad zo belangrijk!
Telescoop
Wij moeten gewoon betaalbaar blijven bouwen”, vervolgt Stijn. „En niet alleen voor internationals. Dat betekent woontorens én verdichting. En het mag allemaal wat sneller gaan. Er is nog teveel discussie. Daar willen wij vanaf. Als CDA zijn wij voor een soort crisis herstelwet op Eindhovens niveau met een pakket aan maatregelen. Er moet echt minder gepraat gaan worden en meer handjes uit de mouwen worden gestoken. Dat is ook onze insteek. Dit willen we scherp neerleggen.
Kijk, de overheid managet niet alleen de samenleving, dat doet de samenleving ook zelf. Er gaan al de nodige kenniswerkers in Weert wonen. Dat is slechts zeventien minuten hier vandaan met de trein. In Limburg verwelkomen ze graag internationals want deze groei levert volop kansen en draagt bij aan de lokale economie daar. Waar gaat dit in godsnaam over, qua afstand en tijd? We moeten ophouden om met een telescoop naar de stad Eindhoven of de Brainportregio te kijken. Er is nooit bestuurlijk vastgesteld dat iedereen hier moét komen wonen. We hebben heel goed contact en werken samen met ook andere regio’s. Wij moeten samen ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de randvoorwaarden, waaronder goed en snel openbaar vervoer. Doen, executiekracht, afspraak is afspraak. Laten zien dat we doen wat we zeggen, dat er wat gebeurt, we oog hebben voor zorgen van onze inwoners en daar ook mee aan de slag zijn. Dan win je vertrouwen en gaan de bewoners vanzelf mee.
De ontwikkelingen zullen nog sneller gaan als gevolg van AI. Dat zeg ik ook in gesprekken met de stad en de gemeenteraad. We komen in een economische realiteit waarin bepaalde beroepen overbodig worden. Juist dan heb je de high tech maakindustrie nodig voor het bedenken van slimme oplossingen. We moeten zoeken naar de volgende generatie ASML, VDL, NXP etcetera. Dat biedt kansen voor de hele beroepsgroep, van praktisch tot theoretisch opgeleid. Het is heel goed dat gemeenteraden op hun zaak letten. Dat kan hand-in-hand gaan met de ontwikkelingen. Zolang we maar niet over elk plan een uitgebreide discussie op detailniveau hoeven te voeren.”
Wim van der Leegte maakte afspraken op de achterkant van een servetje. Nu is alles dichtgeregeld, te juridisch, te ambtelijk. Er mag soms wat meer ondernemers-spirit ingebracht worden’
Geitenpaadje
Naast wethouder in Eindhoven is Stijn ook voorzitter van het ‘portefeuillehoudersoverleg economie’ waarin hij met twintig collega-wethouders voor economische zaken van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) praat over de groei en bloei hier. „Zij zijn positief en trots maar vragen zich tegelijkertijd ook af hoe we dit als regio allemaal gaan doen. Als Eindhoven moeten wij onze verantwoordelijkheid nemen. Hetzelfde geldt voor de MRE. Elkaar helpen en steunen. Aanpakken. Een voorbeeld: Brainport-Oost; wij doen mee, hop. We moeten gewoon bedrijventerreinen realiseren. Dus maken we als Eindhoven alvast geld vrij. Andersom doen randgemeenten hetzelfde bij het busstation.
Da’s natuurlijk best spannend. Maar heb vertrouwen in elkaar. Wim van der Leegte vertelde dat hij soms afspraken maakte op de achterkant van een servetje. Nu is alles dichtgeregeld, te juridisch, te ambtelijk. Er mag soms wel wat meer ondernemers-spirit ingebracht worden. Ik vind dat de overheid op punten moet veranderen. Het keurslijf van de overheid zullen we blijven voelen maar het motiveert mij om binnen de wettelijke kaders en regels te kijken wat wel kan en mogelijk is en ook zo ondernemend mogelijk te opereren. We zijn ook hier in het stadhuis veel te lang bezig met papierwerk. De samenleving heeft geen behoefte aan remmers in vaste dienst. Kritisch zijn moet zeker maar zoek altijd concrete oplossingen. Telkens nieuwe plannen en beleidsstukken vormen geen oplossingen voor mensen en bedrijven. Maak keuzes. Wat kan wel? Ik vind dat mooi, dat puzzelen, op zoek naar een geitenpaadje om samen met ambtenaren en partners in de stad met een loodgieterstas te kijken naar een ogenschijnlijk groot probleem en het vervolgens wel mogelijk te maken.”
De gemeente moet plannen op locaties ook eerder zichtbaar en tastbaar maken waardoor er minder bezwaren tegen woningbouwprojecten rijzen, weet Stijn inmiddels. „Mensen gaan het pas echt zien en voelen als er een begin van een ontwikkeling staat. Met alles moesten we naar de Raad van State, District-E, EDGE, Lightyards, waardoor het veel te ingewikkeld wordt en jaren duurt voordat er gebouwd kan worden. Twee projecten in mijn portefeuille hebben tot nu toe geen last van bezwaren gehad: BIC-2 en Fase IV van Strijp-S. Mensen zien: hé, dat wordt hartstikke gaaf. Ze wisselen foto’s en artist impressions van projecten uit. Zet een uitkijktoren erbij zodat mensen de bouw kunnen volgen en neem ze mee in wat er gaat gebeuren. Wij moeten faciliteren dat inwoners zo snel mogelijk fysiek een project kunnen zien, aanraken, letterlijk voelen dat het concreet is. Ondertussen blijven we het gesprek voeren en keuzes maken. Eindhoven bouwt door, zoals collega Mieke Verhees ook zegt. En ja, dat betekent natuurlijk ook overlast. Die gaat ook jaren duren. Daar moeten we gewoon open en eerlijk over zijn. Als jij je huis verbouwt, krijg je ook overlast. Dat gaat soms ook nog verkeerd in de politiek: dat we te veel beloven en het niet waarmaken.”
Extra biertje
Juist vanwege al het moois dat Eindhoven te bieden heeft – zoals hij zelf stelt -, de regionale ambities en ontwikkelingen heeft Stijn meer dan gemiddelde lol in zijn werk, dat hij overigens niet als werk beschouwt. „Ik vind het zo ontzettend leuk wat ik doe. Ik ben verliefd op deze prachtige stad en nog super gemotiveerd om elke dag hier aan de slag te gaan. Ik kijk uit naar de volgende periode. Er is vanalles geopperd en geroepen met betrekking tot het nieuwe kabinet maar het is niet gebeurd. Ik wist dat rond het Federatiebal en heb er maar een extra biertje op gedronken”, zegt hij eerlijk. „Het is een mooie tijd om hier te werken en als je vertrekt weet je niet waarin je terecht komt. Wethouder mogen zijn van Eindhoven en elke dag iets kunnen betekenen voor de inwoners, ondernemers en samenleving is ontzettend eervol. En er gebeurt hier zoveel. Het is nergens zo dynamisch als in Eindhoven. Zoveel kansen, zoveel positiviteit. Met terechte zorgen maar juist hier met de mentaliteit van onze stad en regio zijn die in mijn ogen allemaal oplosbaar.”
