Afl. 24: Lisa Cipriano – directeur Weekendschool Eindhoven
Onderstroom, de staat van sociaal Nederland
Tekst: Hans Matheeuwsen I Foto’s: René Manders/DCI Media
„Het doel van de Weekendschool is om kinderen uit groep 7, 8 en de brugklas een steuntje in de rug te geven. Sommige kinderen groeien op in een omgeving waar de mogelijkheden om nieuwe ervaringen op te doen, verschillende beroepen te leren kennen of een netwerk op te bouwen beperkter zijn. Op zondag verzorgen we lessen over verschillende beroepen om zo hun horizon te verbreden. Denk aan thema’s als recht, bouw en architectuur, wetenschap… En dan gaat het niet alleen over beroepen als arts of ondernemer, maar ook over beroepen waar je je handen bij moet gebruiken, zoals verpleger, bouwvakker of politieagent. We belichten overal zoveel mogelijk aspecten van. Jaarlijks gaat het om zo’n 150 à 200 pupillen. Naast de informatie over beroepen, die van belang is voor een goede pakketkeuze in het vervolgonderwijs, proberen we de kinderen ook een aantal soft skills mee te geven, zoals lef en doorzettingsvermogen. Weten wat je wil is één ding, maar de mindset om door te zetten als het even niet meezit is minstens van even groot belang!
Als er een weekendschool was geweest toen ik een jaar of tien was, had ik daar zeker iets aan gehad. Zo’n school geeft richting! Toen ik zelf van de middelbare school kwam had ik eigenlijk nog geen idee wat ik wilde en heb ik allerlei zijpaden bewandeld. Ik heb eerst social work gestudeerd, en daarna heb ik lang met kinderen gewerkt, buitenschoolse opvang, kinderdagverblijf… Maar na een tijdje begon het te kriebelen en wilde ik iets anders. Verder studeren. Ik overwoog om de PABO te doen, maar dat werd me van alle kanten afgeraden. Geen vooruitzicht op werk in het basisonderwijs, zei men toentertijd – iets wat je je nu nauwelijks kan voorstellen!
Omdat ik tweetalig ben opgevoed, met een Italiaanse vader en Franse moeder, had ik veel interesse in talen en internationale vraagstukken. Daarom koos ik uiteindelijk voor Europese Studies in Maastricht. Na mijn studie werkte ik enkele jaren in marketing en evenementen. Leuk werk, maar ik merkte dat ik vooral energie krijg van werk met maatschappelijke betekenis. Toen kwam ik met Marga Hermes in contact, de toenmalige directeur van Weekendschool Eindhoven. Zij vertelde mij over haar werk en ik raakte enthousiast. Ik solliciteerde en niet veel later begon ik er als jaarcoördinator. Na een paar jaar adjunct, ben ik in 2023 directeur geworden. Een droombaan voor mij! Alles komt hier samen: marketing, coördineren, organiseren, maatschappelijke betrokkenheid, werken met kinderen!”
De Weekendschool Eindhoven heeft in de laatste jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. We hebben zo’n 150 à 180 vrijwilligers die regelmatig lessen komen verzorgen. We zetten onze thema’s zo breed mogelijk op. Een docent mag iets over zijn of haar beroep vertellen, maar het mag niet te lang worden. We gaan snel naar de praktijk. Bij ons thema geneeskunde, bijvoorbeeld, gaan we kijken bij het Catharina Ziekenhuis. Kinderen mogen dan allerlei apparatuur bekijken en zelf een injectie in een sinaasappel zetten. Edwin Knots (kinderarts in het Catharina Ziekenhuis, red.) heeft er jarenlang voor gezorgd dat wij welkom waren. We konden gebruik maken van de conferentiezaal. Helaas is daar door de coronapandemie een eind aangekomen, maar nu kunnen we gelukkig terecht bij het Summa dat ook fantastische faciliteiten biedt!
Een ander hoogtepunt uit het curriculum is een bezoek aan de rechtbank. Kinderen leren dan wat daar allemaal gebeurt, en we sluiten zo’n thema af met het naspelen van een rechtszaak. Ze vinden het prachtig! Wij monitoren wat kinderen leren, en merken dat onze lessen enorm bijdragen aan de taalontwikkeling. Neem bijvoorbeeld zo’n bezoek aan de rechtbank: ineens weten ze wat een toga is en wat ‘pleiten’ betekent! Laatst sprak ik een oud-leerling die vertelde dat ze officier van justitie wil worden. Voordat ze bij de Weekendschool kwam, had ze nog nooit van dat beroep gehoord. Nu is het haar grote droom. Ze zei: ‘Als ik thuis moet leren en ik heb geen zin, denk ik daaraan. Dan weet ik weer waarom ik mijn best doe.’ Dat is precies waarom we dit doen. En ook kinderen met een buitenlandse achtergrond, maken op taalgebied onverwacht grote vorderingen is gebleken bij een groep Oekraïense kinderen. Bij de lessen zijn niet alleen docenten betrokken. We kunnen ook putten uit een grote pool vrijwilligers die komt assisteren, vaak alumni die zelf de Weekendschool hebben doorlopen.
Onze pupillen komen helemaal uit eigen motivatie. Het gaat immers wel om 75 leszondagen, verdeeld over twee en een half jaar! Motivatie is dus heel belangrijk. We benaderen de basisscholen met informatiemateriaal om Weekendschool Eindhoven onder de aandacht te brengen. Als kinderen belangstelling hebben, nodigen wij ze uit voor een klein gesprekje online met hen en hun ouders. Vervolgens mogen ze een sollicitatiebrief of -video maken. Een dergelijke kleine drempel vinden we belangrijk om te zien of kinderen echt willen meedoen. We streven ernaar om de samenstelling van onze groepen zo divers mogelijk te maken, dus om kinderen uit verschillende wijken door elkaar te zetten, een reflectie van de maatschappij – dat werkt heel goed! Jaarlijks gaat het om circa 180 kinderen die we verdelen over negen klassen. Altijd drie leerjaren tegelijk.
Ik vind het altijd leuk om te zien hoe saamhorig zo’n groep in de loop van die 2,5 jaar wordt en hoe ze elkaar helpen. We hebben één strenge regel: pesten mag absoluut niet, zero tolerance. We werken graag met een zogenaamde ‘secret student’: het team kiest een pupil uit, maar maakt niet bekend wie het is. Iedereen in de groep kan het dus zijn! Als de ‘secret student’ zijn best doet, maken we aan het eind van de dag bekend wie het is, als het mis gaat, vermelden we niets. Het zorgt voor een positieve groepsdynamiek, waarbij leerlingen elkaar stimuleren om goed mee te doen.
We proberen zoveel mogelijk belemmeringen weg te nemen. Ik ben er zelf voorstander van dat kinderen zoveel mogelijk op de fiets komen, maar de laatste tijd worden kinderen steeds vaker gebracht en gehaald. Vervoer en de kosten daarvan mogen geen reden zijn om niet mee te doen. Wanneer dat nodig is, zoeken we samen met ouders naar een oplossing, bijvoorbeeld door een carpool met andere gezinnen te organiseren. Als kinderen meedoen, moeten ze wel alle lessen volgen, ook als een beroep of een thema hen in eerste instantie niet interesseert. We vinden het belangrijk dat ze er dan toch kennis van nemen. Bovendien steken we de lessen zo in dat er altijd iets leuks te doen is. Zo doet iedereen bij onze versie van Dragons’ Den enthousiast mee om producten te verzinnen en daar kartonnen prototypen van te maken. Een jury ondernemers uit Brainport beoordeelt die dan.
De Weekendschool Eindhoven is heel populair. We merken dat veel professionals uit allerlei beroepsgroepen graag meewerken en dat bedrijven ons ruimhartig steunen. Ook de gemeente steunt ons met een mooie subsidie. Maar we kunnen alleen bestaan dankzij al die betrokken vrijwilligers, bedrijven en partners die ons dragen. Zoiets doe je niet alleen. Dankzij de bijdrage van ASML konden we bovendien flink groeien: waar we voorheen een wachtlijst hadden, kunnen we nu veel meer kinderen bereiken. In Eindhoven hebben we het getroffen met het Summa. We zouden ons concept ook graag in Helmond uitrollen. Als het meezit gaan we er in 2027 een pilot draaien.”
