Ruim een jaar geleden werd Beethoven gelanceerd: het grote programma dat onze regio moet voorbereiden op de groei van de Brainport-economie. Een ambitieus plan, bedoeld om niet alleen de economische motor te laten draaien, maar ook het fundament eronder te versterken: wonen, bereikbaarheid, onderwijs en leefbaarheid. Een jaar later is het moment daar om te reflecteren. Wat zien we? En belangrijker nog: waar moeten we alert op blijven?
In gesprekken over economische groei gaat het vaak over de bekende namen: de high tech bedrijven, de semicon-industrie, de koplopers die de Brainport-regio op de kaart zetten. Dat is begrijpelijk. Zij trekken investeringen aan, zorgen voor banen en innovatie. Maar onze economie is méér dan dat.
De ruggengraat van deze regio bestaat uit duizenden andere bedrijven: toeleveranciers, bouwers, logistieke partners, familiebedrijven, onderwijsinstellingen, dienstverleners, creatieve bureaus. Samen vormen ze het web dat de Brainport-economie draagt. Als die diversiteit onder druk komt te staan, verliest de regio haar veerkracht. Groei zonder breed fundament is maar ‘wankel’.
Tijdens onze tweede Beethoven bijeenkomst stelde wethouder Stijn Steenbakkers een prikkelende vraag aan 200 ondernemers: „Worden we niet te afhankelijk van de semicon-industrie?” Hij haalde de geschiedenis aan. In de jaren zeventig was Philips goed voor veertig procent van de werkgelegenheid in de regio en bijna de helft van de economie. Nu ligt de toegevoegde waarde van ASML en de semicon-sector aan de economie rond de 25 procent terwijl slechts zeven procent van de mensen er werkt.
Een wezenlijk andere situatie dus. We zijn niet afhankelijk maar we moeten wel waakzaam blijven. Want een gezonde economie steunt niet op één pijler maar op vele. ASML is een kroonjuweel maar zonder het netwerk eromheen – de toeleveranciers, de mkb’ers, de installateurs, de scholen, de dienstverleners – zou die kracht nooit tot volle bloei komen. Dat is de echte betekenis van het Brainport-ecosysteem: samenhang.
De vraag is dus niet alleen hoe we groeien, maar wie daarin mee kan groeien. Voor ondernemers betekent dat een regio die bereikbaar blijft, met genoeg woningen voor medewerkers, voldoende ruimte om te groeien, goed onderwijs en een leefomgeving waarin talent wil blijven. Zonder die balans verliest groei haar duurzaamheid. Zonder diversiteit verliest onze economie haar wendbaarheid. De uitdaging van Beethoven is daarom niet alleen het realiseren van groeiplannen, maar óók het behouden van evenwicht.
Als regio mogen we trots zijn op wat er in één jaar is bereikt. Maar die trots mag nooit vanzelfsprekendheid worden. De toekomst van Brainport hangt af van onze bereidheid om breder te blijven kijken. Want alleen als we de diversiteit van ons bedrijfsleven blijven koesteren, kunnen we als regio blijven groeien, zonder onze stabiliteit te verliezen.
