Het wil maar niet lukken met nieuwbouw van woningen in grote aantallen én in hoog tempo. Over de oorzaken heb ik al heel wat afgeschreven, ook in FRITS. Je kunt er wel eens wat somber van worden. Het was daarom een goed initiatief van de ‘Versnellingstafel woningbouw Eindhoven’ om gezamenlijk te gaan kijken in Ierland, waar men met vergelijkbare problemen worstelt. En waar men de weg omhoog gevonden lijkt te hebben.
Die Versnellingstafel is een samenwerking van professionals uit de vastgoed- en bouwsector. Commerciële partijen, woningcorporaties en gemeente Eindhoven zoeken er samen kansen om tot versnelling van de bouw te komen. Ze hebben het akkoord ‘Eindhoven bouwt door’ getekend, waarin ze beloven aan versnelling bij te dragen. Maar bereidheid uitspreken, de gewenste aantallen benoemen (40.000 nieuwe woningen tot 2040), je stinkende best doen, dat betekent helaas nog niet dat het gaat lukken. Er zijn veel obstakels: economische omstandigheden, verstikkende regelgeving, bezwaarde omwonenden, onwillige gemeenteraden, etc.
Onze studiereis naar Ierland kan nieuwe impulsen bieden. Ierland is zeer in trek bij hoofdkantoren van internetgiganten als Google, Amazon, Meta, en Airbnb. Dankzij Air Lingus en Ryanair heeft men er prima verbindingen met de hele wereld. Dat alles levert forse groei en een enorme instroom van expats en arbeidsmigranten op. En extra druk op de woningmarkt, want ook hier is veel te weinig gebouwd. En dus ook torenhoge prijzen: de huurprijzen in de buitenwijken van Dublin zijn vergelijkbaar met die in het centrum van Amsterdam. De Ierse overheid pompt nu miljarden in het mogelijk maken van nieuwbouw. Corporaties bouwen er vrijwel honbderd procent sociaal en krijgen daarvoor forse financiële steun. Ontwikkelaars hoeven slechts tien procentvan hun projecten in de categorie ‘betaalbaar’ te bouwen en daarvan moet de helft in de categorie ‘sociaal’ vallen. Op die laatste categorie mogen ze geen winst maken. Een hoger percentage betaalbaar/sociaal is toegestaan en daarvoor krijgen ze dan eveneens extra geld. Zo is de markt redelijk verdeeld en worden ontwikkelaars niet opgezadeld met onhaalbare eisen. Overheid, ontwikkelaars en corporaties ruilen er bovendien gemakkelijk grond uit tegen schappelijke prijzen.
De doorstroming is prima, omdat de huurprijzen inkomensafhankelijk zijn en jaarlijks worden herzien. Er zijn dus weinig ‘scheefwoners’: wie meer gaat verdienen, gaat ook meer huur betalen. Dan is de overstap naar een koopwoning voordelig. Zo ontstaat in de huursector steeds ruimte voor mensen met een lager inkomen. In Ierland duren de procedures bovendien aanzienlijk korter: vergunningen komen binnen een half jaar als er geen bezwaren zijn en binnen een jaar als er wel bezwaren zijn. En: er wordt veel minder bezwaar gemaakt dan bij ons.
Wie er dan ook minister van Volkshuisvesting wordt, ik zou zeggen: ga direct studeren op de Irish Way. Want, met een knipoog naar de grootste partij: het kan wél, in ieder geval
in Ierland.
Pieter van Santvoort
is nieuwbouwmakelaar
