Emmaus Eindhoven
De kringloopwinkel aan de Genneperweg in Eindhoven is voor velen een begrip. Maar woonwerkgroep Emmaus Eindhoven heeft meer te bieden: een gezellige koffiehoek, een mooie tuin… Met een feestzomer, waarbij diverse kleinschalige evenementen op het programma staan, wil Emmaus Eindhoven naar buiten treden en de buurt meer betrekken bij haar activiteiten.
Tekst: Hanneke van den Nieuwenhof | Foto’s: DCI Media
„Ik ben hier nog maar net”, zegt Luuk van Wingerden (53) bescheiden. Nog maar net in Eindhoven, bedoelt hij, want hij is al ruim twintig jaar bij Emmaus betrokken – tot 2023 in Utrecht. Een relatiebreuk betekende een kantelpunt in zijn bestaan. Van Wingerden wilde zijn leven anders vormgeven. „Praktisch idealisme noem ik het maar. Ik wilde sociaal bezig zijn en iets teruggeven aan de samenleving, meer zingeving… Zo ben ik bij Emmaus in Utrecht terecht gekomen.” Emmaus is een internationale niet-religieuze organisatie die zich inzet voor meest kwetsbaren in de samenleving. Grondlegger Abbé Pierre begon vlak na de Tweede Wereldoorlog met de opvang van daklozen in zijn pastorie nabij Parijs.
Om in hun onderhoud te voorzien, zamelden zij gebruikte spullen in om te verkopen. Al snel werden ook in andere Franse steden dergelijke woonwerkgemeenschappen gesticht. Vaak zijn zij volledig zelfvoorzienend. Het bleek een succesformule die in de loop der jaren wereldwijd is uitgerold. Emmaus is nu in ruim veertig landen in meerdere werelddelen waaronder Afrika en Zuid-Amerika actief. In Nederland zijn er zes woonwerkgemeenschappen; Den Haag, Eindhoven, Haarzuilens, Langeweg, Tegelen, Utrecht. Daarnaast zijn er negen vrijwilligersgroepen actief.
Springplank
„We zijn geen hulpverleners”, benadrukt Luuk. „De opzet is dat mensen die dakloos zijn, een tijdje bij ons kunnen wonen en meewerken in ons kringloopbedrijf. We willen waarde teruggeven aan mensen en aan spullen.” Ook mensen die het gedachtengoed van Emmaus steunen, zijn hier welkom. „Als je hier komt wonen geef je je recht op een uitkering op – het gaat er echt om dat mensen weer zelfstandig worden. Iedereen heeft een eigen kamer en krijgt 65 euro zakgeld per week. We kunnen hier in Eindhoven onderdak bieden aan zo’n twaalf mensen.
Je moet de Emmaus woonwerkgroep zien als een springplank. We bieden mensen een bed en een reden om het bed uit te komen. Wanneer mensen hun leven weer op orde hebben, is het de bedoeling dat zij uitstromen.” Werk vinden lukt doorgaans wel. „Maar”, erkent Luuk, „huisvesting vinden is problematisch voor mensen die de groep willen verlaten, gezien de krapte op de huizenmarkt. We gaan met diverse partijen, zoals woningcorporaties, in onderhandeling om daar een oplossing voor te vinden.”
Vrijwilligers
Van Wingerden zelf is anderhalf jaar geleden naar Eindhoven gekomen. Hij heeft zich samen met David van den Heuvel als coördinator over de woonwerkgemeenschap en de kringloopwinkel ontfermd. Met behulp van een grote groep toegewijde vrijwilligers heeft de gemeenschap het kringloopbedrijf duchtig geüpgraded. Het aanbod is nu verdeeld over verschillende aantrekkelijke ‘winkeltjes’: een boekenwinkel, een curiosawinkel met snuisterijen, een afdeling elektronica, een aparte winkel met huisraad en servies, een kleding- en sieradenwinkel…
Het resultaat mag er zijn: in 2024 steeg de omzet met maar liefst twintig procent en die trend zet door. Luuk: „We zitten echt in de lift, en dat is mede te danken aan onze vrijwilligers! Onze opnieuw ingerichte kledingboetiek is het laatste project dat we onderhanden hebben genomen. We hebben daarbij samengewerkt met Creatief Centrum HK1 van Neos, een Eindhovense stichting die zich ook inzet voor de opvang en begeleiding van mensen die dak- of thuisloos zijn of dreigen te raken.”
Luuk is zeer te spreken over de samenwerking met verwante organisaties als Neos, maar hij wil de rol van de individuele vrijwilligers extra benadrukken. „Het is hartverwarmend om te zien hoeveel mensen hier komen helpen. Veel mensen uit de buurt, maar bijvoorbeeld ook een expat met een goede baan bij ASML die hier iedere zaterdag komt helpen met het sorteren van spullen. Vergeet niet dat het ophalen, sorteren, nakijken en eventueel repareren van alle spullen die we binnenkrijgen enorm veel tijd vergt. Maar het loont. Door het zoveel mogelijk hergebruiken van producten kunnen we het milieu verbeteren. Mensen met een kleine beurs geven we de gelegenheid om voor weinig geld kleding en spullen te kopen, en het geld dat we overhouden doneren we aan goede doelen in binnen- en buitenland.”
Tuin
De kringloopwinkel is gevestigd in een loods achter het oude klooster van de Zusters van Liefde in de Hoogstraat, nu ‘de Kloosterhof van Gestel’ gedoopt. De woonwerkgroep heeft zijn intrek
genomen in het kloostercomplex dat verder onderdak biedt aan nog zes organisaties met een maatschappelijke functie, waaronder Vluchtelingen in de Knel dat uitgeprocedeerde vluchtelingen
begeleidt, De Combinatie, waar jongeren in crisissituaties worden opgevangen en De Omslag dat aandacht besteedt aan de kwetsbaarheid van de aarde en aan duurzaamheid.
De kapel van het klooster wordt gebruikt door de Grieks orthodoxe gemeenschap. Het hele complex wordt omgeven door een ommuurde tuin. Luuk: „We hebben de winkel goed op orde. Nu zijn we twee middagen per week open en als we opengaan staat er meestal al een hele rij mensen te wachten – de belangstelling is groot. Verder gaan we een gezellige koffiecorner met een uitloop naar de tuin inrichten.” Hij wijst naar een gedeelte van de loods dat uitkijkt op de tuin. Nu is er een gelegenheid om koffie of thee te serveren in de gezellige keuken van de woongroep maar dat is niet ideaal als er meer mensen zijn. „We willen meer gebruik van de tuin maken. De tuin wordt onder handen genomen door een van de leden van de woonwerkgroep.”
In de tuin met prachtige oude bomen is een fraaie waterpartij aangelegd en het grasveld is goed onderhouden. De tuin biedt plaats aan meerdere zitjes. „We werken momenteel aan een mooi groot terras met zicht op de waterpartij”, schetst Luuk de nabije toekomst. Dat biedt de woongroep extra inkomsten en het geeft bezoekers de kans van de stadsoase te genieten.
Buurt
Van Wingerden wil de buurt meer bij Emmaus betrekken en ook daarbij speelt de tuin een belangrijke rol. „Deze zomer gaan we een feestmarkt organiseren waarbij we de andere Emmaus-kringloopwinkels in Nederland hebben uitgenodigd om een stand met hun beste spullen in te richten. We hopen dat dit initiatief veel respons krijgt. Verder zijn er plannen voor een paar kleinschalige activiteiten en workshops deze zomer. Informatie hierover volgt nog op onze website, maar we moeten natuurlijk ook rekening houden met onze buren! En ook zonder dit soort evenementen: iedereen is hier welkom om bij ons te komen werken als vrijwilliger of te winkelen en te genieten van een bakje koffie of een lekkere kop soep in ons café met binnenkort een prachtig terras met uitzicht op de tuin!”
Be Good
Een van de activiteiten die deze zomer plaatsvinden bij Emmaus Eindhoven is het Be Good event op 5 juli. Dit bezoek aan Emmaus met kijkje achter de schermen wordt georganiseerd door Be Good, een initiatief van Fancy van de Vorst, in samenwerking met Mirella Cloosterman, vrijwilliger bij Emmaus. „Deelnemers aan onze events voelen zich soms toerist in eigen stad omdat we op plekken komen die doorgaans niet toegankelijk zijn”, zegt Fancy van de Vorst. „We werken vanuit de duurzaamheidsgedachte. We ontsluiten bijzondere plekken in de hoop dat het mensen aanzet om te participeren in alles dat in onze eigen stad gebeurt.” Be Good: dat kun je in dit geval letterlijk nemen.
Emmaus Eindhoven
Genneperweg 11, Eindhoven
040 – 252 75 27
Open op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.00 tot 16.00 uur
www.emmauseindhoven.nl
info@emmauseindhoven.nl
Voor het afgeven van spullen kunt u terecht van: dinsdag t/m zaterdag van 9.00u tot 16.00u
