Stichting Ervaring die Staat opent ogen met expositie
Op Kanaaldijk-Noord 15 in Eindhoven is het een drukte van belang. De een na de ander schuift tegen twaalf uur binnen. Vrienden high-fiven. Tafels worden tegen elkaar geschoven, stoelen overal vandaan geplukt. In de keuken stomen de grote ketels, een paar meter verderop legt de fietsenmaker de laatste hand aan een opknap-Koga, snijdt de timmerman nog wat krullen uit een houtblok en sluit de creatieve klei-mozaïeker zijn anti-uitdroogdoosjes af.
Tekst: Marjolein Sengers | Foto’s: Boudewijn Bollmann
Gezelligheid is troef tijdens het vrijdagse lunchuur van dak en thuislozenopvang Ervaring die Staat! Anderhalf uur eerder binnengekomen door dezelfde deur, vraag ik een van de aanwezigen waar ik Els Keet kan vinden. Dat weet iedereen. „Ga maar naar boven, haar deur staat altijd open. Wacht, ik loop wel even mee.” Trap op, gang door en ja, haar deur staat open!
Een vriendelijke dame is ze, Els Keet, met zacht grijs haar en een oplettende oogopslag. Een jongere oudere – of oudere jongere zo je wilt – gepokt en gemazeld door het leven en haar werkervaring met sociaal en psychisch veelal in de steek gelaten minderbedeelden. ‘De deur staat altijd open’ zou een goed alternatief zijn voor Ervaring die Staat.
Boegbeeld Els Keet is directeur van de stichting die sociaal kwetsbare mensen in de regio helpt richting te geven aan hun leven. „De mensen met en voor wie we werken – we noemen ze deelnemers – zijn dak- en thuisloos en hebben te maken met armoede, uitsluiting of eenzaamheid. Vaak zijn ze vastgelopen in de reguliere zorg en vinden ze daar geen aansluiting meer”, zegt Els Keet.
„Bij Ervaring de Staat kijken we anders naar deze mensen dan de wereld om hen heen. De hulpverlening kijkt resultaat gericht, want na het toegewezen aantal uren maatschappelijke hulpverlening moet het probleem toch wel zijn opgelost. De gemiddelde medemens ziet confronterende mislukkelingen die zichzelf niet kunnen handhaven en de politiek vindt hen vooral lastig want ‘wat moeten we ermee’. Voor ons doet iedereen ertoe. Ons motto is: Ik ben van waarde, jij bent van waarde, wij zijn van waarde! Ervaring die Staat is uitgegroeid tot een inclusieve gemeenschap. We vormen, zoals onze deelnemers het vaak noemen, een (te) gekke familie!”
Buiten de boot
Hoe is de wereld zo geworden dat mensen in steeds grotere getalen buiten de boot lijken te vallen? Dat we niet meer willen weten of geen tijd meer hebben om te kijken naar wie iemand werkelijk is? Els Keet denkt dat individualisering daar een rol in speelt.
„We zitten op onze comfortabele eilandjes en we denken dat we niemand nodig hebben. We weten niet meer wat zich achter de deur van onze buren afspeelt. De sociale samenhang is verdwenen. En is het leven niet te hard voor je geweest en kun je mee met huisje-boompje-beestje, dan is het gemakkelijk om te zeggen: eigen schuld dikke bult, het is mij gelukt, dan had het jou ook kunnen lukken. Maar zo werkt het niet. Er is voor onze deelnemers geen instant oplossing. Hun moeilijke verleden blijft hen parten spelen, hun sociale vangnet is mede daardoor klein tot soms nihil, ze hebben vaak geen woonruimte en hebben ze die wel dan weten ze niet hoe ze er een thuis van moeten maken. En pas op, sociaal ontheemd raken, of aan lager wal raken zoals veel mensen het zien, kan iedereen overkomen, ook al kom je uit een goed nest of heb je gestudeerd.”
Verhalen van moed en kracht
Om een brug slaan tussen mensen die het goed en minder goed hebben getroffen stelde Ervaring die Staat de reizende expositie Eye Opener samen. Zes deelnemers – alle zes korter of langer dakloos geweest – vertellen hun verhaal in woord en beeld en laten zien en horen wat er, vaak al op jonge leeftijd, fout is gegaan en hoe ze ertoe kwamen om verkeerde keuzes te maken. Sponsor van deze tentoonstelling is DLL.
Deze ‘partner voor financiële oplossingen’ is actief in meer dan vijfentwintig landen en heeft zorg voor een betere wereld hoog in het vaandel. Met Eye Opener, gestart bij DLL, hoopt het bedrijf de dagelijkse realiteit van mensen zonder sociaal netwerk onder de aandacht te brengen van professionele organisaties in de Brainportregio. „Het zijn vaak verhalen die getuigen van moed en kracht, die laten zien wie en wat er nodig is om een omslag te maken en de verbinding met zichzelf en anderen te herstellen”, zegt Els Keet. „Net als ieder mens verlangen ook onze deelnemers ernaar om gezien, gehoord en verstaan te worden. Ze voelen zich gestigmatiseerd. Met hun bijdrage aan de expositie geven zij een inkijk in hun leven. Ook willen ze anderen waarschuwen met hun verhaal: doe niet wat ik heb gedaan! Deze oproep delen ze op scholen, bij bedrijven en tijdens de straatroutes ‘Jungle van beton’, een ontdekkingstocht door de wereld van de straat.”
Voor de deelnemers aan de expositie is het spannend om zichtbaar te worden, weet Keet, om uit te komen voor wat ze niet goed hebben gedaan in het leven en voor de verkeerde afslagen die ze hebben genomen. „Ik ervaar het als een cadeau dat zij ons deelgenoot willen maken van hun kwetsbare verhaal. We nodigen iedereen uit om hun verhalen te lezen en te beluisteren en daarna hopelijk hun mening bij te stellen.”
Ik ben geen domme jongen
HET VERHAAL VAN MARK
Mijn moeder overleed plotsklaps. Ik was pas dertien. Daarvoor hadden we een normaal leven. Mijn vader wilde niet verder na mijn moeders dood en ik ben gaan leven om het hem naar de zin te maken. Er was geen ruimte voor mijn verdriet. Ik zorgde voor mijn vader en niemand zorgde voor mij. Jaren later vond ik mijn vader dood op zijn bed. In zijn slaap overleden terwijl ik in Engeland was. Ik hield hier een enorm schuldgevoel aan over. Met die gevoelens kon ik niet omgaan. Coke gaf me energie en vrolijkheid. In het begin. Daarna had ik het nodig om de dag door te komen. Ik zag echt wel dat ik problemen had maar dat spul maakte overmoedig. Ik had een erfenis van ruim negen ton en uiteindelijk woonde ik met mijn twee katten in mijn auto, ergens diep in de bossen. Ik was doodsbang en ik schaamde me. Na vier maanden overleven in mijn auto kwam ik bij Ervaring die Staat. Daar ontdekte ik dat iedereen gelijk is. De knop ging om: als ik een ander accepteer zoals ie is, waarom zou die ander mij dan ook niet accepteren? Ik heb nu een baan en ben daar supertrots op. Ik ben weer een standaard burger!
