Zondagochtend. Buiten in het zonnetje word ik wakker met een kop koffie. Ik verken mijn tijdlijn. Scrollen, klikken, door. Tot ik blijf hangen bij een filmpje van Snoop Dogg.
Geen beat, geen show. Hij kijkt me recht aan en zegt: ‘Be you. Stop trying to be like everybody else. The world don’t need more copies. It needs more originals’.
En ik dacht: Ja. Dat dus.
Het raakt, omdat het zo pijnlijk botst met hoe wij omgaan met jongeren.
We willen wel originals, maar alleen als ze niet te luidruchtig, te lui en te lastig zijn. We zeggen dat we ze kansen willen geven maar intussen duwen we ze in een keurslijf van regels, verwachtingen en meetmomenten. Een uitgestippelde route van A naar B, zonder zijpaden. En als ze daarvan afwijken? Dan gaan we zeuren. Over hun houding, hun schermtijd, hun fatbikes.
Maar als je goed kijkt, is alles wat ze doen heel logisch. Ze hangen omdat er weinig anders te doen is.
Ze zoeken kicks omdat we alle scherpe randjes hebben gepolijst. Ze pakken hun scherm erbij omdat de echte wereld ze pas omarmt als ze gevormd, gescreend en beoordeeld zijn.
We zijn een samenleving aan het bouwen waarin je overal pas ‘binnen’ mag als je achttien bent, alles veilig is en jij precies weet wat je komt doen. Vroeger kon je crossen op je brommertje op je veertiende, fout na fout maken, stomme dingen proberen. Nu moet alles verantwoord zijn en dan zijn we verbaasd dat jongeren zich vervelen, terugtrekken, of juist tegen de stroom in gaan.
We verwachten discipline zonder ruimte, groei zonder speelveld, zelfstandigheid zonder vertrouwen. En ondertussen houden we vast aan structuren die allang niet meer werken. Structuren die kopieën produceren; brave, beleefde, uitgefilterde kopieën.
Maar als we echt geloven in vernieuwing, écht geloven dat deze generatie iets toe kan voegen, dan moeten we stoppen met veroordelen en beginnen met begrijpen. In hun wereld stappen. Vragen stellen. Ruimte maken voor chaos, twijfel en het experiment. Want het zijn niet de jongeren die ons tegenhouden. Het is óns gedrag, ónze angst om systemen te veranderen.
Dus ja, Snoop heeft gelijk. We hebben geen kopieën meer nodig. We hebben originals nodig. En misschien is het tijd dat we daar ook eens naar gaan handelen. Ik zou vandaag beginnen als ik jou was.
