Academisch Genootschap bestaat tachtig jaar
Het was niet veel werk kreeg Willem van Dullemen (70) te horen toen hij in 2022 gepolst werd voor het voorzitterschap van het Academisch Genootschap (AG) Eindhoven. Hij vertelt het nog steeds grinnikend. Maar een vereniging die iedere week meerdere activiteiten zoals lezingen, filosofiecursussen, toneel, wandelingen en muziek op het programma heeft staan? Het zijn weliswaar andere leden die dat programma organiseren, maar ‘niet zoveel werk’ bleek uiteindelijk toch een aardige dagtaak te zijn.”
Tekst: Runa Hellinga I Foto’s: Kees Martens/DCI Media
Niet dat Willem van Dullemen, een kolonel buiten dienst die voor de Verenigde Naties (VN) deel uitmaakte van diverse vredesmissies, daarover moppert: „Ik vind het mooi om te doen. We bestaan dit jaar tachtig jaar en zijn nog steeds een bloeiende vereniging. Ik help graag om daar verder een succes van te maken en als oud-militair houd ik er niet van om dingen half doen. Je kunt voor een zes of een zeven gaan, maar ik ga altijd voor een acht of een negen.”
Hij was pakweg een jaar lid toen hem gevraagd werd voorzitter te worden. De kaarten daarvoor had hij zeker, want organiseren maakte een groot deel van zijn leven uit. Behalve in New York werkte hij voor de VN in onder andere Jeruzalem, Kopenhagen en New York en hield toezicht op de militaire VN-operaties, vooral in Afrika en het Midden-Oosten, waar meer dan 100.000 Blauwhelmen waren ontplooid. „Een hele klus”, zegt hij. In 1994 stond hij aan het hoofd van een 600-koppige eenheid die in voormalig Joegoslavië bij Srebrenica DutchBat 1 logistiek moest ondersteunen. ,,Ik houd van uitdagingen maar ik prijs me gelukkig dat ik er toen was en niet later, toen in Srebrenica 7.000 moslims werden geëxecuteerd.”
Behalve voorzitter van AG Eindhoven is Willem ook voorzitter van FC Eindhoven Amateur Voetbal (AV) en van het platform van Eindhovense Amateur Voetbalverenigingen. Sport was altijd belangrijk in zijn leven, zegt hij, het was zelfs de reden waarom hij op zijn zestiende naar de KMA wilde gaan. Als scheids floot hij in de hogere klassen van het amateurvoetbal en sinds zijn twaalfde bezit hij een seizoenkaart van PSV.
Maar wat het AG voor mij echt bijzonder maakte, is het brede aanbod aan activiteiten’
Belangrijker en dieper
Toch is Willem net als veel andere AG-leden geen geboren Eindhovenaar. Hij was negen toen zijn familie vanuit het Zeeuwse Oost-Souburg naar Veldhoven trok. Toen hij zich na een lange militaire carrière in 2019 in Eindhoven vestigde, had hij er net dertien jaar bij de VN in New York opzitten. „Het AG was voor mij een goede plek om nieuwe mensen te leren kennen en nieuwe contacten te leggen”, zegt hij. „Wat me aanvankelijk vooral aantrok, was de filosofieclub. We zijn zo vaak bezig met trivialiteiten. Ik denk en praat ook graag over zaken die wat belangrijker zijn en dieper gaan.
Maar wat het AG voor mij echt bijzonder maakte, is het brede aanbod aan activiteiten: lezingen, filosofiecursussen, opinie en debat, toneel, literaire groepen, bridge, wandelen, muziekactiviteiten, excursies, de museumkring, gezellige borrels, en dan vergeet ik vast nog wel wat. Allemaal activiteiten die je elders natuurlijk ook vindt, maar alles onder één dak, en allemaal georganiseerd onze eigen leden, dat maakt het AG toch wel uniek.”
Relevant
Daar komen dit jaar tal van speciale activiteiten bij, want het AG viert zijn jubileum uitvoeriger dan gebruikelijk is bij een tachtigjarig bestaan. „In 2020 viel het jubileum door corona in het water”, legt Willem uit, „Daarom vonden we dat we dit jaar wat extra aandacht moesten geven.”
Een hoogtepunt was de conferentie ‘Brainport, inspiratie voor de toekomst’ begin juni. De bijeenkomst haalde de voorpagina’s dankzij de ongezouten kritiek van voormalig Philips-topman Gerard Kleisterlee, volgens wie Brainport innovatief niet voor-, maar achterloopt op Amerika en Azië.
„De andere sprekers, Roger Dassen, CFO van ASML, Silvia Lenaerts, rector magnificus van de Technische Universiteit Eindhoven, en burgmeester Jeroen Dijsselbloem hadden ook zeer inhoudelijke en kritische verhalen”, aldus Van Dullemen. „Ik denk dat we het AG daarmee duidelijk in Eindhoven verder op de kaart hebben gezet. Het laat zien dat we als vereniging nog steeds relevant zijn in deze regio en nog steeds een platform bieden voor debat en dialoog.”
Tandartsen
Zulke verdieping was ook de achterliggende gedachte tachtig jaar geleden. Het is eigenlijk niet meer voor te stellen hoe bijzonder dat in het verzuilde Nederland van 1945 was, de oprichting van een genootschap waar niet geloof of overtuiging, maar opleidingsniveau doorslaggevend was voor lidmaatschap. Dat het idee opkwam, en nota bene in Eindhoven waar de kerk zich altijd had afgezet tegen de niet-katholieke familie Philips, tekent ook de maatschappelijke veranderingen die door de oorlog waren ingezet.
De aanzet voor het AG kwam van hoger opgeleide Philips-ingenieurs, maar de sociëteit richtte zich van de meet af aan op alle academici in Eindhoven. Dat luisterde aanvankelijk nauw. De eerste jaren werden tandartsen, dierenartsen en landmeters uitgesloten van het lidmaatschap. Ze hadden weliswaar een universitaire opleiding, geen academische graad.
Vanaf midden jaren zestig konden ook niet-academici lid worden. „Tegenwoordig noemen we ons daarom liever AG Eindhoven”, zegt Willem. Academisch Genootschap zorgt er volgens hem voor dat mensen zonder academische graad ten onrechte denken dat ze geen lid kunnen worden. „Wat we wel verwachten, is dat leden onze belangstelling voor wetenschap, maatschappelijke ontwikkeling en cultuur delen.”
Voor een vereniging als de onze is verjonging natuurlijk heel belangrijk, dus daar zetten we wel op in’
Lust en last
Dankzij Philips kon het AG in 1953 verhuizen naar villa De Meerle aan de Parklaan. In een aanbouw bevinden zich een zaal, groot genoeg voor lezingen, concerten en toneelvoorstellingen, en een horecagelegenheid waar AG-leden, maar ook anderen kunnen lunchen, dineren en een borrel drinken. Door de week overdag en in het weekend worden de zalen door verhuurd door horecaondernemers Peter en José Koppen en hun zoon Twan die ook de keuken en de bar verzorgen.
Die exploitatie is belangrijk, zegt Van Dullemen. „De villa en onze prachtige tuin zijn een lust, maar ook een last. Denk maar eens aan het onderhoud van zo’n historisch gebouw en aan de kosten van verduurzaming. Dat financier je niet uit de contributies alleen.”
Nieuwe invulling
Met zo’n 315 leden is het ledenaantal van het AG lager dan in de vorige eeuw, maar sinds enkele jaren wel stabiel. De banden met Philips zijn inmiddels verbroken en steeds meer nieuwe leven hebben geen Philipsachtergrond. Willem: „De meeste nieuwe leden zitten zo rond hun pensioen en zijn na hun werkzame leven op zoek naar een nieuwe invulling van hun tijd. Gelukkig daalt de gemiddelde leeftijd de laatste jaren wel licht. Voor een vereniging als de onze is verjonging natuurlijk heel belangrijk, dus daar zetten we wel op in.”
Een aansprekend aanbod aan activiteiten staat daarbij voorop, verklaart Van Dullemen: „Lezingen, filosofie en discussie zijn een belangrijke basis, maar cultuur en een bloeiend sociëteitsleven zijn is minstens net zo belangrijk. Ik kan alleen maar aanraden om gewoon een keer te komen kijken. Een deel van onze activiteiten is openbaar. Dus kijk eens op onze website, bezoek een lezing of kom naar de jongere ledenborrel, iedere vierde vrijdag van de maand. Of word twee maanden gratis kennismaker en draai een tijdje mee.”
AG Eindhoven
Parklaan 93, 5613 BC Eindhoven
www.ag-eindhoven.nl
040-243 48 08
info@ag-eindhoven.nl
www.ag-eindhoven.nl
