Het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven heeft van STZ, de Samenwerkende Topklinische Ziekenhuizen, een officiële erkenning gekregen als Topklinisch Expertisecentrum voor Young Stroke. Dat is de medische term voor een herseninfarct bij mensen onder de vijftig jaar. De erkenning bevestigt dat het ziekenhuis de kennis, het team en de infrastructuur in huis heeft om deze complexe groep patiënten zowel acuut als in de nazorg te behandelen.
Een herseninfarct treft ook jonge mensen. De incidentie onder mensen jonger dan vijftig jaar stijgt, en voor een kwart van hen blijft de oorzaak onduidelijk. Dat maakt Young Stroke tot een bijzonder medisch vraagstuk: de aanpak verschilt wezenlijk van die bij oudere patiënten, en de maatschappelijke impact is vaak groot. Werk valt weg, gezinnen draaien op volle toeren door en de vraag of het opnieuw kan gebeuren, houdt patiënten bezig.
Andere oorzaken, ander speurwerk
Bij ouderen zijn bekende risicofactoren als slagaderverkalking, hartritmestoornissen of hoge bloeddruk doorgaans snel als oorzaak aangewezen. Bij jonge patiënten ligt dat anders. “Als iemand 35 is, hebben de bloedvaten meestal nog niet jarenlang onder druk gestaan”, zegt neuroloog Inge van Uden. “Dan moet je verder kijken. Is er een erfelijke aanleg, een scheurtje in een bloedvatwand, een stollingsstoornis of een afwijking in het hart?”
De grens tussen jong en oud is daarbij niet absoluut. Medisch wordt doorgaans vijftig jaar aangehouden, maar in de praktijk kijken artsen naar de patiënt zelf. Een vitale persoon van 56 zonder risicofactoren kan nog in het Young Stroke-profiel passen; iemand van 44 met jarenlange rookgeschiedenis en ernstig overgewicht juist niet. “Je moet niet alleen naar de leeftijd kijken, maar vooral naar het verhaal erachter”, aldus Van Uden.
Behandeling op maat
Het uitzoeken van de oorzaak is niet alleen academisch interessant. Het bepaalt direct welke behandeling het beste werkt en hoe herhaling voorkomen kan worden. Wie een scheurtje in een bloedvatwand heeft na een val van de fiets, een zogenoemde arteriële dissectie, heeft iets anders nodig dan iemand met een opening in het hart of een ontstekingsaandoening van de bloedvaten. “Als je de oorzaak kent, kun je ook beter iets doen om herhaling te voorkomen”, zegt Van Uden. “En dat is juist bij jonge mensen heel belangrijk.”
In het Catharina Ziekenhuis werken neurologen, cardiologen, internisten, radiologen, verpleegkundig specialisten en revalidatieartsen samen aan de diagnostiek en behandeling. Wanneer een opening in het hart, een zogenoemd foramen ovale, de oorzaak blijkt, kan ook het sluiten daarvan in het Catharina worden uitgevoerd.
Zichtbare en onzichtbare gevolgen
De impact van een herseninfarct op jonge leeftijd is groot, ook als herstel er van buiten goed uitziet. Sommige patiënten houden last van overprikkeling, geheugenproblemen of moeite met bewegen. Anderen lopen pas later thuis of op het werk vast. “Je kunt er aan de buitenkant hersteld uitzien, maar nog steeds merken dat denken, plannen of omgaan met drukte lastiger is geworden”, vertelt Van Uden.
Dat vraagt om zorg die verder gaat dan de acute behandeling. De STZ-erkenning, die eens per vier jaar door een onafhankelijke commissie wordt beoordeeld, bevestigt dat het Catharina die bredere zorg structureel aanbiedt.
Regionaal knooppunt
Het ziekenhuis wil ook een rol spelen voor collega’s uit de omliggende regio. Wanneer de oorzaak van een Young Stroke elders onduidelijk blijft, kunnen artsen bij het Catharina aankloppen voor een tweede blik. “Soms is er al veel gedaan, maar blijft de vraag toch open. Dan kan het helpen om samen nog eens goed te kijken”, zegt Van Uden.
Naast de nieuwe erkenning voor Young Stroke ontving het Catharina Ziekenhuis ook een hernieuwde erkenning voor het expertisecentrum niet-functionerende knie- en heupprothesen.
