Een kunstwerk dat niet door museumdirecteuren of kunstkenners is uitgekozen, maar door Eindhovenaren zelf. Sinds donderdag 12 november heeft The Acrobat van het kunstenaarsduo Ilja en Emilia Kabakov een prominente plek in de tuin van het Van Abbemuseum. Het bijzondere kunstwerk is een cadeau aan de stad, mogelijk gemaakt door de Stichting Promotors Van Abbemuseum.
De onthulling begon toepasselijk met licht. Finn Langens, student aan de breakingopleiding van Creative College, ontstak tijdens een performance de lamp in de sculptuur. Daarmee werd The Acrobat officieel verwelkomd in Eindhoven. Bij de feestelijke bijeenkomst waren onder anderen kunstenaar Emilia Kabakov, deelnemers aan het burgerberaad en vertegenwoordigers van het museum en de Promotors aanwezig.
Museumdirecteur Defne Ayas hoopt dat het kunstwerk een vaste plek krijgt in het dagelijks leven van Eindhovenaren. “Ik hoop dat dit werk een vertrouwde metgezel wordt voor iedereen die erlangs loopt of rijdt.”
Eindhovenaren bepalen zelf
Bijzonder aan The Acrobat is vooral de manier waarop het kunstwerk werd gekozen. In het najaar van 2024 ontvingen maar liefst 8.000 willekeurig geselecteerde Eindhovenaren een uitnodiging om mee te doen aan Het Kunstberaad. Uit de aanmeldingen werden vijftig inwoners geselecteerd, die tijdens drie bijeenkomsten met elkaar in gesprek gingen over kunst en de identiteit van hun stad.
Wat maakt Eindhoven eigenlijk Eindhoven? En welk kunstwerk past daarbij? Onder begeleiding van onafhankelijke gespreksleiders en met hulp van deskundigen gingen de deelnemers op zoek naar antwoorden. Vier begrippen vormden uiteindelijk de rode draad: licht, innovatief, authentiek en verbonden.
Op 10 december 2024 kozen 48 deelnemers tijdens het afsluitende beraad voor The Acrobat van Ilja en Emilia Kabakov. Het hele traject werd ontworpen en begeleid door onderzoeks- en adviesbureau EMMA, gespecialiseerd in burgerparticipatie. Zo kregen inwoners van verschillende leeftijden en achtergronden daadwerkelijk invloed op de openbare ruimte van hun stad.
Een nieuwe plek voor Balzac
The Acrobat neemt de plek in van Balzac, de bekende sculptuur van de Franse beeldhouwer Auguste Rodin. Na meer dan zestig jaar verhuist dit kunstwerk naar de Bilderdijklaan, waar het onderdeel blijft van de buitencollectie van het museum.
Voor de Stichting Promotors Van Abbemuseum gaat met de komst van The Acrobat een langgekoesterde wens in vervulling. De stichting wilde Eindhoven al langer een iconisch kunstwerk schenken dat past bij de ambities van de stad.
“Dat de inwoners zelf via het Kunstberaad voor dit bijzondere werk van Ilja en Emilia Kabakov hebben gekozen, maakt dit geschenk des te betekenisvoller”, aldus Sabine Prins namens de stichting.
Een bijzondere band met Eindhoven
De keuze voor The Acrobat brengt bovendien een vertrouwd kunstenaarsduo terug naar het Van Abbemuseum. Ilja Kabakov (1933-2023) en Emilia Kabakov (1945) behoren tot de invloedrijkste kunstenaars van hun generatie. Beiden werden geboren in Dnjepropetrovsk, het huidige Dnipro in Oekraïne, destijds onderdeel van de Sovjet-Unie. Later vestigden zij zich op Long Island bij New York, waar Emilia nog altijd woont en werkt.
Het duo verwierf internationale bekendheid met zogenoemde ‘totale installaties’: theatrale omgevingen waarin bezoekers volledig worden ondergedompeld. Hun werk draait om herinneringen, dromen, fantasie en de spanning tussen persoonlijke verlangens en maatschappelijke systemen. De ervaringen uit hun jeugd in de Sovjet-Unie vormen daarbij een belangrijke inspiratiebron.
Het Van Abbemuseum onderhoudt al tientallen jaren een nauwe band met de Kabakovs. Zo waren zij in 2012 en 2013 als gastcuratoren betrokken bij de tentoonstelling Lissitzky-Kabakov: Utopia and Reality, waarin hun werk werd samengebracht met dat van El Lissitzky. Ook bezit het museum een omvangrijke collectie van het duo, waaronder Let’s Go Girls!, albums uit de reeks Ten Characters, grafisch werk en door Ilja geïllustreerde kinderboeken. In 2021 werd de collectie nog uitgebreid met 86 grafische werken.
Met The Acrobat is het werk van de Kabakovs nu voor het eerst permanent in de openbare ruimte van Eindhoven te zien. En dat op een plek waar iedereen ervan kan genieten, ook zonder een kaartje voor het museum te kopen.

