Ingenieurs van de TU/e en microchirurgen van het Maastricht UMC+ hebben een operatierobot ontwikkeld die complexe microchirurgie toegankelijker moet maken. Begin juni werd in het MUMC+ voor het eerst een patiënt geopereerd met de MUSA-3, de nieuwste versie van de microchirurgische robot die TU/e-spin-off Microsure heeft doorontwikkeld. De ingreep was onderdeel van een klinische studie.
De samenwerking tussen de TU/e en het MUMC+ gaat terug tot ver voor de oprichting van Microsure in 2016. In die jaren bouwden ingenieurs en chirurgen samen aan een robot die de menselijke hand versterkt in plaats van vervangt: de MUSA. Het systeem filtert trillingen eruit en vergroot de bewegingsprecisie van de chirurg, zodat ingrepen mogelijk worden die met het blote oog en de losse hand te risicovol of te fijn zijn.
Microchirurgie voor meer patiënten
Geavanceerde microchirurgie is nu sterk afhankelijk van een kleine groep hooggespecialiseerde chirurgen en een handvol expertisecentra. Dat heeft gevolgen: wachttijden lopen op en patiënten moeten soms ver reizen voor een behandeling. Als robotondersteuning de drempel verlaagt, kunnen meer chirurgen en meer ziekenhuizen dit soort ingrepen uitvoeren.
De klinische studie in het MUMC+ onderzoekt de inzet van de robot bij reconstructieve microchirurgie: borstreconstructies na borstkanker, lymfoedeem, waarbij kleine lymfevaten aan bloedvaten worden verbonden, en herstel van zenuwfuncties na letsel of complexe reconstructies na trauma of kanker. Nevendoelstelling is nagaan of de robot ook kortere operatietijden, minder complicaties en kortere ziekenhuisopnames oplevert.
Van onderzoek naar spin-off
Tom van Mulken, plastisch chirurg in het MUMC+ en een van de grondleggers van de MUSA-robot, benadrukt hoe bepalend de disciplineoverstijgende samenwerking was: “Zonder de kruisbestuiving tussen verschillende disciplines hadden we deze operatierobot niet kunnen realiseren.”
Die kruisbestuiving leidde in 2016 tot de oprichting van Microsure, een spin-off van de TU/e. Ieder jaar begeleidt de afdeling Knowledge Transfer Office van de TU/e tientallen van zulke spin-offs, van het vastleggen van intellectuele eigendomsrechten tot het coachen van ondernemende onderzoekers.
Volgende stap
Met de eerste MUSA-3-ingreep is de klinische fase ingegaan. De studie moet uitwijzen of de robot structureel in het operatieproces past, en of de technologie breed genoeg schaalbaar is om ook in andere Europese ziekenhuizen te landen. Brainport Eindhoven levert zo een bijdrage aan een herkenbaar thema voor de regio: hightech die zijn weg vindt van het lab naar de patiënt.
