Onderstroom – de staat van sociaal Nederland
Afl. 20: Ellen Schoone, founder en directeur van de Stichting Brainsupport
Tekst: Hans Matheeuwsen I Foto’s: René Manders/DCI Media
“Ik ben geboren in Eindhoven, moeder van drie kinderen en zeven kleinkinderen. Ik ben mede-eigenaar van Medisch Centrum Westerhoven. Wij kwamen daar terecht omdat mijn man er een huisartsenpraktijk begon. Die loopt goed waardoor ik op een gegeven moment bedacht om iets anders te gaan doen. Ik was altijd al geïnteresseerd in de mentale gezondheid van mensen. Ik volgde veel opleidingen, van de ene kwam de andere. Ik ben inmiddels onder andere relatietherapeut, psychodynamisch therapeut en stressconsultant. Ik heb me verdiept in methodes om mensen in mentale nood te helpen: wat werkt nu echt? Daarna heb ik een bedrijf opgericht, Zipperr, dat werkzaam is voor bedrijven en instellingen in het land. Ik heb een team van goed opgeleide coaches met veel levenservaring om me heen.
Gaandeweg kwamen we erachter dat mentale problemen in een veel vroeger stadium moeten worden aangepakt. Bovendien vond ik dat ik iets moest terugdoen voor de samenleving. Dat werd de Stichting Brainsupport, zonder winstoogmerk. We richten ons op jongeren met spanningen maar gebruiken dezelfde methodes als die we in het bedrijfsleven gebruiken. We hebben samen met Kameleon Professionele Weerbaarheid & Empowerment wel een speciaal, preventief programma voor jeugd ontworpen dat Gamechangers heet. Het komt neer op weerbaarheidstrainingen, zowel in groepsverband of klassikaal als indivdiueel. Veel jongeren hebben ondanks hun leeftijd al veel meegemaakt. Ons doel is om ze in hun kracht te zetten. Wij kijken vanuit de positieve gezondheid omdat wij daarin geloven. Elk kind heeft een potentieel in zich en dat halen wij naar boven. Wij bieden dit programma aan op scholen. Zij zijn enthousiast. Er zijn veel aanmeldingen. Van leerlingen waaronder bijvoorbeeld jonge sporters op scholen die hun prestaties willen verbeteren. Ik heb diverse topsporters begeleid.
Sommige kinderen worden snel boos, anderen raken geïrriteerd, neigen naar agressie, of bevriezen juistʼ
De stichting heeft sponsoren, voornamelijk bedrijven maar bijvoorbeeld ook de Stichting Thomas van Villanova. Voor financiële steun hebben we ook de Vrienden van Brainsupport opgericht. Twee trainers geven in vier dagen drie uur les, voor de groep, van maximaal twintig leerlingen. We sluiten aan bij de belevingswereld van jongeren, onder andere door gebruik te maken van virtual reality-brillen. Er ontstaat een groepsgevoel. Je ziet zo’n klas helemaal veranderen want de leerlingen stellen zich kwetsbaar op. Ze begrijpen elkaar steeds meer en beter. We willen graag verbinding maken. Dat is hard nodig. Hoe dichter de jongeren bij zichzelf komen, hoe weerbaarder ze worden. De wereld om hen heen verandert snel, en daarin moet je je maar staande zien te houden. Dat is voor het ene kind gemakkelijker dan voor het andere, kinderen kunnen met 10-0 achter staan, en dat kan mede afhankelijk zijn waar hun wieg heeft gestaan.
We kweken begrip voor elkaar, dan wordt het gemakkelijker om elkaar te begrijpen. We leren ze over de werking van het brein. Hoe reageer je op een situatie? Je ziet bij jongeren bijvoorbeeld dat de emotie-regulatie niet altijd goed werkt; dat ze snel boos worden. We maken ze bewust van die situatie. Daar gebruiken we ReAttach voor als methode. Die is ontwikkeld door Paula Bartholomeus, ze heeft veel kinderen gediagnosticeerd. Kinderen hebben terugkerende mentale problemen door overprikkeling. Ze krijgen veel prikkels binnen, onder andere door social media, waardoor de emotionele- en informatieverwerking stopt. Hun schijf zit op enig moment gewoon vol. Elk kind verwerkt dat op zijn of haar manier. Sommigen worden snel boos, anderen raken geïrriteerd, neigen naar agressie, of bevriezen juist. Dat heeft allemaal effect op hun prestaties op school. De maatschappij stopt jongeren in hokjes, hangen er een label aan. Wij kijken waar ze echt last van hebben.
Het brein is negatief ingesteld. Wij vinden nogal snel dat iets niet goed is. Maar is dat wel zo?ʼ
Van alles wat we doen, is vijf procent bewust gedrag en vijfennegentig procent onbewust gedrag. Ondanks hun problemen vinden veel jongeren een manier om in beweging te komen. Bij ReAttach hoeven ze niet te praten. Praat maar eens over je gevoel terwijl je zelf niet precies weet hoe het zit. Dat hebben wij als coaches en volwassenen ook. Ze mogen erbij komen zitten. We raken op enig moment wel in gesprek en geven dan opdrachten mee die we van tevoren afspreken. Voor het individuele traject moeten leerlingen zichzelf aanmelden. Dat gebeurt ook. Dan komt er een jongen binnen die zegt dat hij wil meedoen omdat hij snel boos wordt en daar vanaf wil. Daar zoeken wij dan de juiste coach bij. Onze medewerkers trainers hebben een achtergrond vanuit het onderwijs, de jeugdzorg, GGZ en forensisch werk. Zij weten hoe met jongeren om te gaan. Daar ligt hun hart. We horen verhalen van kinderen waarvan wij vinden dat het knap is dat zij nog functioneren. Niet zelden kennen ze een thuis-situatie die problematisch is. Financiële stress, of relationele problemen van de ouders. De onderlinge sociale druk speelt een grote rol. En dan moeten ze op school presteren, terwijl je niet goed in je vel zit of onzeker bent.
Wij stimuleren dat kinderen zich kunnen inleven in de situatie van de ander. Wij werken heel erg op de empathie. Als jij je al niet kunt inleven in de gevoelswereld van jezelf, hoe kun je dat dan in die van een ander? Jongeren leven steeds meer in hun eigen bubbel. Corona heeft dat nog eens verergerd. Zij sluiten zich af. Alles gaat over social media. Denk aan pesten. Dat komt veel voor. Gaat ook gemakkelijk via social media. Ik denk dat er sinds corona onder jongeren veel meer eenzaamheid voorkomt. Het sociale isolement heeft negatieve invloed op hun ontwikkeling gehad. De vraag is waardoor het gedrag wordt veroorzaakt. Trauma’s bijvoorbeeld, waardoor iemand ineens kan worden getriggerd. Een ander begrijpt dan niet wat er aan de hand is. En als er een conflict in een groep ontstaat, dat begint tussen twee mensen, dan leg ik precies uit hoe dat in elkaar zit en werkt, met de vraag waarom iemand wordt getriggerd. Mensen maken steeds moeilijker persoonlijk contact, onder invloed van bijvoorbeeld de smartphones. Het is een andere reden waarom jeugd het moeilijker heeft. Ik vraag wat jongeren zélf willen. Over het algemeen willen ze zelf heel graag meedoen. Maar ze maken deel uit van een groep, of van een cultuur. Dat is in het bedrijfsleven ook. Zelf vind ik dat geweldig. We kunnen allemaal iets van elkaar leren.
Met de training willen wij bereiken dat de maatschappij weer wat toleranter wordt. Houd eens rekening met de ander. Onze methode is er juist op gericht om kinderen uit die hokjes te halen. Iedereen heeft zijn kwaliteiten, en zijn valkuilen. Maar juist door het stigmatiseren van kinderen lopen we het risico dat zij zich hier naar gaan gedragen. Ik zou het mooi vinden als mentale gezondheid een vast onderdeel wordt van het lespakket op school, op welke manier dan ook, liefst een vak. De samenleving wordt steeds ingewikkelder, jongeren lopen tegen zaken aan. Dan helpt het als je wat meer weet van de psychologie van mensen. Waarom wordt daar geen aandacht aan besteed? Voor mijn part al op de basisschool. Ik vind dit heel essentieel want dit gaat over hoe wij met elkaar – willen – omgaan in de maatschappij. Anders zijn mensen straks nog louter gericht op zichzelf en snappen niet meer wat er in de ander omgaat. Het gaat om het verhaal achter het verhaal. Wij zien alleen de buitenkant van mensen, waar dan ook nog eens een label op wordt geplakt terwijl onvoldoende wordt gekeken naar de bron van het gedrag. Mensen gaan vanzelf geloven in dat label, als het maar vaak genoeg tegen je wordt gezegd. Dan komt er een kind binnen en dat zegt: ‘Ik ben autistisch’. Dan vraag ik: ‘Oké, maar wat ben je nog meer?’
Iedereen is verschillend. Je hebt een buitenwereld en een binnenwereld. Het gaat ook vaak over respect. Laten we elkaar respecteren zoals we zijn. Dat er iemand naar je luistert zonder oordeel. Waardoor jongeren hun verhaal durven doen. Wij zijn erop getraind om geen oordeel te hebben. Ik zit nu dertig jaar in dit vak. Ik vraag me regelmatig af wat ik gedaan zou hebben in een bepaalde situatie. Het brein is negatief ingesteld. Wij vinden nogal snel dat iets niet goed is. Maar is dat wel zo? Er kan nog veel aan perceptie worden gedaan. Ons streven is dat wij meer begrip voor elkaar krijgen waardoor ook de wereld weer een beetje mooier wordt.”
______________________________
Ellen Schoone heeft veel ervaring en expertise in het coachen en trainen van mensen. Ze is founder van haar bedrijf Zipperr. Haar doel is de weerbaarheid van mensen vergroten. Daartoe heeft ze de Stichting Brainsupport opgezet, die op scholen jongeren helpt om hun mentaal fundament te verbeteren. Meer informatie over de stichting is te krijgen door een e-mail te sturen naar info@brainsupport.nl. Vriend van de stichting worden kan ook, via www.brainsupport.nl.
______________________________
