Máxima MC mag zich de komende vijf jaar Topklinisch Expertisecentrum voor darmkanker noemen, een keurmerk dat de vereniging van topklinische opleidingsziekenhuizen toekent aan afdelingen met aantoonbaar onderscheidende expertise. Voor het ziekenhuis, met vestigingen in Veldhoven en Eindhoven, bevestigt de erkenning een werkwijze die inmiddels ook buiten Nederland wordt overgenomen. Patiënten gaan er vaak al twee tot drie dagen na een darmoperatie naar huis. Darmkanker is de vijfde meest voorkomende kankersoort van het land, met 11.300 nieuwe diagnoses in 2025.
De erkenning komt van de Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ), het samenwerkingsverband van de grote niet-academische ziekenhuizen in Nederland. Het predicaat is vijf jaar geldig en wordt toegekend op basis van de combinatie van patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek en zorgvernieuwing binnen één specialisme. Máxima MC haalde eerder al vergelijkbare erkenningen binnen, onder meer voor lever- en galblaastumoren en voor bijnierschorscarcinoom. Volgens het ziekenhuis behandelen de specialisten jaarlijks meer dan duizend patiënten met darmkanker.
Eén aanspreekpunt van scopie tot laatste controle
Een van de punten waarop het ziekenhuis zich onderscheidt, is de begeleiding door verpleegkundig specialisten. Zij blijven het aanspreekpunt gedurende het volledige traject, van het eerste kijkonderzoek tot de laatste controle. “Vanaf de dag van de scopie tot het einde van de controle, vijf jaar na de operatie, doorlopen zij het traject samen”, zegt chirurg Gerrit Slooter, binnen Máxima MC het aanspreekpunt voor de colorectale zorgpaden. Patiënten hoeven hun verhaal daardoor niet bij elke stap opnieuw te vertellen.
Bestraling in plaats van het mes
Niet elke patiënt hoeft onder het mes. MDL-artsen, de specialisten voor maag-, darm- en leverziekten, kunnen tumoren in een vroeg stadium tijdens een darmonderzoek verwijderen met de colonscoop. Bij tumoren in de endeldarm blijkt bestraling volgens Slooter een goed alternatief voor een operatie, met een grotere kans dat de patiënt een normale stoelgang behoudt. Wie een vermoeden van darmkanker heeft, kan bovendien op korte termijn bij een MDL-arts terecht voor onderzoek.
Zwaarder weegt de manier waarop Máxima MC de zorg rond de operatie zelf heeft ingericht. Binnen het programma Colorectal Care 3.0 is alles gericht op sneller herstel na de ingreep. Dat leidt tot opvallend korte opnames: twee tot drie dagen is gebruikelijk, in sommige gevallen verlaat een patiënt het ziekenhuis de dag na de operatie. De belangstelling reikt verder dan de regio. Máxima MC organiseerde inmiddels meer dan zestig cursussen voor multidisciplinaire teams uit ziekenhuizen in heel Europa die de aanpak wilden overnemen.
Daaraan vooraf gaat prehabilitatie: patiënten worden weken voor de operatie fitter gemaakt, zodat zij de ingreep beter doorstaan. Het programma bestaat uit fysieke training, voedingsadvies, mentale ondersteuning, leefstijlbegeleiding en behandeling van bloedarmoede. “Wij bereiden patiënten vier weken lang intensief voor op hun operatie”, zegt Slooter. “Daardoor zien we minder complicaties en een sneller herstel.” Máxima MC biedt prehabilitatie standaard aan bij darmkanker en meldt dat patiënten die het traject volgden minder complicaties hadden en gemiddeld ongeveer twee dagen korter opgenomen lagen.
Onderzoek als motor onder de vernieuwing
De zorgconcepten worden voortdurend getoetst met wetenschappelijk onderzoek. Dat leverde vijf promotieonderzoeken en ruim veertig publicaties op, waarmee de aanpak ook buiten het eigen ziekenhuis navolging kreeg.
Voor de Brainportregio betekent de erkenning dat inwoners voor een van de meest voorkomende vormen van kanker terechtkunnen bij een ziekenhuis dat op dit terrein tot de landelijke voorhoede wordt gerekend. Het aantal darmkankerdiagnoses daalt intussen: van 13.000 in 2013, het jaar voor de start van het landelijke bevolkingsonderzoek, naar 11.300 in 2025.
