Na jaren van lobby is het moment daar: Eindhoven krijgt een vestiging van het Rijksmuseum. De gemeente en het museum tekenden een intentieverklaring voor een nieuw museumgebouw aan de Dommel, met ASML als eerste grote partner. De investering van tientallen miljoenen moet Eindhoven een culturele topvoorziening opleveren.
Het idee van een ‘Rijksmuseum onder de rivieren’ gonsde al jaren door politieke en culturele kringen in Brabant. Nu lijkt het er echt van te komen. Burgemeester Dijsselbloem en Rijksmuseum-directeur Taco Dibbits presenteerden gezamenlijk de plannen voor een dependance in Eindhoven, een vestiging van een van de beroemdste musea ter wereld.
“Dit is een geweldige kans, die we met beide handen grijpen,” aldus Dijsselbloem. Het museum moet een waardevolle toevoeging worden aan het culturele klimaat van de regio, met een verbindende kracht in de snelgroeiende Brainportregio.
Tussen de Dommel en het station
De locatie is al gekozen: het museum komt in het nog te ontwikkelen Dommelpark, ter hoogte van De Bunker en de John F. Kennedylaan. Op een paar minuten lopen vanaf Eindhoven Centraal moet een gebouw van ruim 3.500 vierkante meter verrijzen, met daaromheen mogelijk een beeldentuin.
De gemeente werkt aan een stedenbouwkundige visie waarbij de oostelijke rijbaan van de Kennedylaan wordt gebundeld en opgeschoven naar de westzijde. Dat moet ruimte creëren voor een aantrekkelijke looproute vanaf het station door het park naar het museum. Het tijdelijke busstation op de kop van de Kennedylaan blijft tot circa 2038 staan, waarna het wijkt voor de nieuwe parkzone.
Van vakmanschap tot Vermeer
Het Rijksmuseum wil in Eindhoven niet zomaar een kopie van Amsterdam neerzetten. De focus ligt op tentoonstellingen die aansluiten bij het DNA van de stad: creativiteit, vakmanschap en maakbaarheid. Vanuit de collectie van meer dan een miljoen objecten, van Rembrandt en Vermeer tot mode, meubilair en Aziatische kunst, kunnen wisselende presentaties worden samengesteld.
“Het Rijksmuseum is van en voor iedereen,” stelt hoofddirecteur Dibbits. “Dit is een belangrijke stap om de collectie toegankelijker te maken in Zuid-Nederland.” Het museum heeft al langer banden met de regio; Philips is al 25 jaar founding partner van het Amsterdamse Rijksmuseum.
ASML stapt in als founding partner
De haalbaarheid hangt vooral af van de financiering. De bouwkosten worden geraamd op circa 80 miljoen euro, met jaarlijkse exploitatiekosten tussen de 10 en 13 miljoen euro. De gemeente zoekt daarvoor aanvullende partners in het regionale bedrijfsleven, bij fondsen en sponsoren.
ASML heeft als eerste de intentie uitgesproken zich langjarig te willen verbinden als founding partner. CEO Christophe Fouquet: “Dit versterkt Brainport Eindhoven als culturele bestemming en als een geweldige plek om te wonen en te werken.” De gemeente verwacht dat meer regionale bedrijven volgen, en wil ook de provincie en het Rijk benaderen.
De bouwkosten kunnen worden gespreid over vijftig jaar, en de exploitatie start pas over zes tot acht jaar. “We hebben tijd om te sparen,” schrijft het college aan de gemeenteraad. Met ondersteuning van het Rijksmuseum zoekt de stad actief naar externe financiering.
Besluit over een jaar
De overeengekomen Letter of Intent is pas de eerste stap. Het komende jaar werken gemeente en Rijksmuseum de plannen verder uit. Uiterlijk 1 december 2026 moet duidelijk zijn of het doorgaat: het definitieve go/no go-moment. De gemeenteraad krijgt na het kerstreces de kans om zich over de plannen uit te spreken.
Er zijn nog diverse afhankelijkheden: de herinrichting van de Kennedylaan, de gebiedsontwikkeling Fellenoord, de bescherming van ecologische waarden langs de Dommel, en de verwerving van gronden die nu eigendom zijn van de TU/e. Voor de uitwerkingsfase trekt de gemeente 500.000 euro uit.
Bij succes opent het Rijksmuseum Eindhoven over zes tot acht jaar zijn deuren. Dan krijgt de stad er een cultureel ankerpunt bij dat volgens de initiatiefnemers past bij de ambities van de Brainportregio – en waarmee het stadsdeel Woensel Zuid letterlijk wordt verbonden met het centrum.
Geweldig, eindelijk worden wij in Eindhoven ook gezien en hoeven wij dan niet altijd naar Amsterdam om een mooie tentoonstelling te bezoeken . Ook onze provincie Brabant is er goed mee. maar wat doen we met van Abbe? Misschien voor Eindhovense kunstenaars .