De gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 18 maart hebben de Eindhovense coalitie van GroenLinks/PvdA, CDA en D66 stevig bevestigd. Volgens de voorlopige uitslag wint het CDA drie zetels, groeit D66 met twee en houdt GroenLinks/PvdA stand als grootste partij. Tegelijk tekent zich een opvallende beweging aan de flanken af: Forum voor Democratie verviervoudigt zijn zetels en ook 50Plus groeit. De opkomst steeg naar 44,4 procent, ruim boven de 41,75 procent van vier jaar geleden.
De drie coalitiepartijen bouwden de afgelopen periode samen aan een stad in snelle transitie. Woningnood, de komst van tienduizenden nieuwe inwoners en de uitbreiding van ASML op de Brainport Industries Campus domineerden het debat. De vraag of Eindhoven die groei in balans kon houden was een centraal thema in de campagne.
Coalitiepartijen beloond
GroenLinks/PvdA blijft met 13 zetels de grootste fractie in de 45-zetelige gemeenteraad. Dat is hetzelfde aantal als de gecombineerde uitslag van GroenLinks en PvdA in 2022. Tussentijds groeide de fractie naar 14 nadat een raadslid overstapte, maar die zetel gaat nu verloren. CDA stijgt van 6 naar 9 zetels, D66 van 5 naar 7.
Lijsttrekker Rik Thijs van GroenLinks/PvdA reageerde opgelucht na de uitslag: zijn partij behaalde vier jaar geleden een historische score, die nu vrijwel geëvenaard is. Wethouder Stijn Steenbakkers van het CDA, portefeuillehouder Brainport en Economie en het gezicht van de ASML-deal, sprak van een beloning voor vier jaar resultaten.
De drie partijen beschikken samen over 29 zetels, ruim voldoende voor een meerderheid in de raad van 45 zetels. Of de coalitie in dezelfde samenstelling doorgaat, is nog niet besloten. Thijs gaf aan de andere coalitiepartijen de volgende dag te bellen om het formatiegesprek te starten.
Forum verviervoudigt, flanken groeien
De duidelijkste verschuiving speelt zich af buiten het politieke midden. Forum voor Democratie (FvD), de partij van Thierry Baudet die kritisch stond tegenover de ASML-uitbreiding, stijgt van 1 naar 4 zetels. Lijsttrekker Nicolas Knoester sprak van verrassing: hij had groei verwacht, maar geen verviervoudiging. Ook 50Plus groeit van 2 naar 3 zetels. Nieuwkomer Eindhoven Voor Elkaar (EVE) haalt 1 zetel.
Aan het andere eind van het spectrum verliezen SP en Volt elk twee zetels en krimpen naar 1. De VVD, vier jaar geleden nog coalitiepartner, daalt van 5 naar 4 zetels.
Groeistad als inzet
De verkiezingen stonden in het teken van de vraag hoeveel en hoe snel Eindhoven kan groeien. De afgelopen vier jaar stemde een ruime raadsmeerderheid in met de uitbreiding van ASML op de Brainport Industries Campus Noord, met grote woningbouwprojecten als Knoop XL bij het station en Groots Gestel in stadsdeel Gestel, en met de aanleg van snelle buslijn HOV4 richting Veldhoven. Partijen die daartegen stemden kwamen terug met minder zetels.
De definitieve uitslag wordt op donderdag 26 maart vastgesteld in een openbare zitting van het centraal stembureau in het Eindhovense stadhuis.
