Topvrouw 2025 – FRITS Regionale TOP 50
Wethouder gemeente Eindhoven Mieke Verhees
Als wethouder voor wonen in de stad werkt Mieke Verhees in het brandpunt van de stormachtige ontwikkelingen in en rond Brainport. Het is een eervolle job, vindt ze, waarbij ze echt verschil kan maken voor alle woningzoekenden. Tegelijkertijd ervaart ze ook de keerzijde van haar rol want het is een complexe opgave waarin ze het niet voor iedereen goed kan doen. Vanaf 2002 is ze actief voor de PvdA in haar geboortestad Eindhoven; sinds 2022 als wethouder van niet alleen wonen maar ook wijken, ruimte en dienstverlening.
Tekst: Hanneke van den Nieuwenhof | Foto’s: Eddie Mol
Mieke Verhees (60) heeft een missie: „Ik wil dat iedereen meegroeit en deelt in de successen van Brainport Eindhoven – dat is immers nog niet altijd het geval. We zien ongelijkheid op het gebied van werk, inkomen, wonen, zorg en welzijn. De één woont in een probleemloze wijk, de ander ziet de criminaliteit voor zijn deur toenemen. De één heeft last van grote onzekerheden wat betreft zijn of haar inkomen, de ander geniet een vrij zorgeloos bestaan. Ik wil werken aan een overheid die naast de mensen staat en werkt vanuit vertrouwen. Een overheid die de inbreng van inwoners serieus neemt. Dáár ligt mijn hart!” Het is een statement dat staat, tekenend voor Verhees die zichzelf typeert als een ‘pragmatische doener die zich altijd bemoeit met haar leefomgeving’.
Londen
Het zat er vroeg in: klassenvoorzitter, het organiseren van een revue, het opkalefateren van de schoolkantine… Na zes jaar Van Maerlantlyceum ging Verhees theaterwetenschappen studeren in Utrecht, met film en televisiewetenschappen als specialisatie. Een stage bracht haar naar Londen, waar ze op het London Film Festival aan het werk ging. Superleuk vond ze het. „De spin in het web zijn: regelen, organiseren, internationale contacten…” Na haar studie was ze nauw betrokken bij de organisatie van diverse internationale filmfestivals: Londen, Sydney, Berlijn, Rotterdam, het Nederlands Filmfestival… Met haar high school crush Thijs Franssen (inmiddels zijn ze 48 jaar bij elkaar) reisde ze de wereld over. Ze genoot van het organiseren maar ook de inhoudelijke kant van werk en het engagement lagen haar na aan het hart. In 2000 besloten Verhees en haar man zich weer in Eindhoven te vestigen: met twee kleine kinderen (in Eindhoven werd de derde geboren) vond ze het niet meer verantwoord om steeds te reizen.
Leermoment
„Al snel dacht ik: wat kan ik hier doen en betekenen voor de stad? Dat werd dus het lidmaatschap van de PvdA. Mijn vader was een grote fan van Joop den Uyl en ik heb altijd op de partij gestemd. Ik was meteen actief in de organisatie.” Verhees werd campagneleider. „Tijdens mijn eerste campagne was ik hoogzwanger van mijn derde. De moord op Fortuyn lag overal nog vers in het geheugen: bij het flyeren werden we nogal eens uitgescholden op straat. Intimiderend vond ik het.” Verhees werd benaderd voor de kandidatenlijst voor de gemeenteraad maar dat vond ze toen nog te vroeg. Eerst maar eens de zaken verkennen en meedraaien. Ze deed voor de fractie onderzoek naar wat Eindhovenaren belangrijk vonden: „Wij waren de voelsprieten in de stad.” In 2006 stelde Verhees zich verkiesbaar en belandde in de fractie. „Het waren de tijden van Wouter Bos, de PvdA was populairder dan ooit: we haalden maar liefst veertien zetels.” Vier jaar later volgde het fractievoorzitterschap. Daarnaast bleef ze ‘klussen doen’ als zelfstandig adviseur zoals het oprichten van UITpunten, informatiepunten over culturele activiteiten in de openbare bibliotheken van de gemeente Helmond. In die tijd raakte ze betrokken bij de verhuizing van Plaza Futura naar Natlab: „Ik was toen fractievoorzitter in de gemeenteraad maar ik was ook actief als adviseur bij Plaza Futura. Ik merkte dat de partijen niet bij elkaar kwamen – heel frustrerend.
Het was een bijzonder leermoment voor mij: als je iets wil bereiken moet je met elkaar in gesprek gaan en samenwerken.” Leren is sowieso heel belangrijk voor Verhees, die naast haar werk vaak aanvullende studies doet en cursussen volgt, waaronder bouwprojectmanagement bij Avans en de vakopleiding meubelstofferen bij het Ambachtshuis Brabant. Lifelong learning is haar op het lijf geschreven. Omdat haar interesse voor bestuur gaandeweg groter werd, stelde ze zich kandidaat voor het lijsttrekkerschap en werd wethouder van Wonen, Wijken, Ruimte en Dienstverlening. Bij Verhees groeide het inzicht dat samenwerking tussen partijen de sleutel is. Verbinding, samenwerking, respect voor elkaars standpunten, de bereidheid tot compromissen… „Kijken naar hoe het wél kan. Op een creatieve manier werken aan oplossingen.”
Fysiek samenwerken, bij elkaar gaan zitten. Dat is belangrijk!’
Wonen
Zoeken naar oplossingen, met alle partijen in gesprek blijven: het is een insteek die bij de portefeuille ‘wonen’ goed van pas komt. „Wonen heeft op het moment de meeste prioriteit”, aldus Verhees. Om aan de snel toenemende vraag naar woningen te kunnen voldoen is de Versnellingstafel Woningbouw Eindhoven in het leven geroepen. Ontwikkelaars, woningcorporaties en de gemeente zitten regelmatig samen om de tafel om ontwikkelingen en kansen te bespreken. Verhees noemt ook het maatregelenpakket Eindhoven Bouwt Door en het Woningbouwakkoord, een initiatief van de gemeente waaraan veel partijen zich gecommitteerd hebben. „Partijen die eerst tegenover elkaar stonden, worden nu bij elkaar gebracht.
Het helpt écht om projecten vlot te trekken! Zo werken medewerkers van de gemeente en de vier woningcorporaties een dag in de week samen op één locatie. Het team werkt gebiedsgericht en projectmatig, met duidelijke aanspreekpunten en korte lijnen naar betrokken partijen. Door publieke- en private samenwerking ontstaat meer inzicht in elkaars positie, de voortgang, knelpunten en mogelijke oplossingen.” En ze vervolgt: „Fysiek samenwerken, bij elkaar gaan zitten. Dat is belangrijk! En ieder project is uniek, je loopt steeds tegen andere problemen en uitdagingen aan. Bouwen in een bestaande stad gaat nooit zonder slag of stoot. Als een project lukt, geeft dat enorm veel positieve energie. Zo hebben we in negen maanden tijd het VB-gebouw (Philips hoofdkantoor) getransformeerd naar 456 studentenwoningen. Omdat de eigenaar kansen zag, de TU/e kennis inbracht en de gemeente snel schakelde op vergunningen.”
Er is zo veel meer mogelijk om duurzamer en flexibeler te bouwen’
Verdichten
„We moeten verdichten in de stad en dat is een sociaal-maatschappelijke opgave”, stelt Verhees. „Hoe kan je ervoor zorgen dat mensen fijn in de buurt blijven wonen, dat je het aantal woningen vergroot, maar tegelijkertijd groen toevoegt, de openbare ruimte leefbaar houdt en goede voorzieningen garandeert? Het is een hele puzzel, maar uitgangspunt is dat de buurten er op vooruit gaan.” Mooie voorbeelden hiervan zijn de nieuwe stadsdeelcentra die er gaan komen. Kastelenplein en Woensel XL worden getransformeerd van winkelcentra met veel stenen en leegstand tot gebieden waar gewinkeld, gewoond en gewerkt wordt; waar ruimte is voor cultuur en ontmoeten en met veel groen. Ook Sectie-C, wat al een levendige creatieve plek is, wordt een woon-werk-verblijf gebied met meer aansluiting op de bestaande wijken. „Niet altijd zijn omwonenden blij met een nieuwe ontwikkeling.
Mensen behouden graag het goede dat er is. Maar we moeten bouwen voor alle woningzoekenden. De uitdaging is dus om ervoor te zorgen dat de balans er is.” Participatie is daarbij belangrijk, vindt Verhees, Daarom is de Expo Open Eindhoven in de Heuvel (tegenover het Muziekgebouw) in het leven geroepen. Hier kan men zien hoe de stad gaat veranderen – nog meer informatie over de ontwikkelingen staat op openeindhoven.nl.
„Maar het gaat om meer dan informeren. Mensen moeten vanaf een vroeg stadium kunnen meedenken kunnen meedenken over een ontwikkeling. Dat maakt plannen vaak ook beter”, aldus Verhees. „Het blijft lastig, want het is bijna onmogelijk om het voor iedereen goed te doen. We blijven ook leren van ervaringen. Met alle partijen overleggen, mensen bij elkaar brengen: ik vind dit de leukste ingewikkelde baan die er is. Het gaat niet alleen over bouwen en wonen, maar over het totale welzijn.”
DDW
Een belangrijk thema in de portefeuille Wonen vindt Verhees het biobased bouwen. „We kunnen al heel veel op dit gebied, zoals bouwen met geperst stro en hout.” Als voorbeelden van houtbouwprojecten noemt ze Matchbox op Strijp-S en de woningen van Trudo aan de Rustenburgstraat. „Het is belangrijk dat we zoveel mogelijk klimaatneutraal bouwen, daarom volg ik de ontwikkelingen met belangstelling. Als gemeente vinden we het van belang om ruimte te geven aan innovatie in de bouw. Er is zo veel meer mogelijk om duurzamer en flexibeler te bouwen, met aandacht voor de sociale cohesie. Daarmee experimenteren we bij LivingLab 040 in buurtschap Te Veld.” Enthousiast vertelt Verhees over de Dutch Design Week waar veel van de mogelijkheden getoond werden. „Zo’n DDW geeft hoop: er zijn zoveel nieuwe oplossingen, nieuwe materialen, er kan zoveel! De overheid loopt vaak achter de ontwikkelingen aan.
Zo zou het BBL (de verzameling technische regels waaraan bouwwerken in Nederland moeten voldoen, met als doel de veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en energiezuinigheid van bouwwerken te waarborgen, red.) moeten worden aangepast, zodat de kosten omlaag kunnen. Daarvoor lobbyen we bij de landelijke politiek.” Ze benadrukt dat de discussie niet alleen over meer bouwvolume moet gaan, maar ook over welzijn. Bouwen moet gebeuren in een sociale context. „We kunnen het alleen samen, met elkaar!” Het is tekenend voor de bevlogen politica, die verknocht is aan Eindhoven en die denkt in praktische oplossingen. Het politieke handwerk in de regio, oplossingen waar iedereen mee kan leven, dat is waar ze voor gaat. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Verhees graag nog een termijn als wethouder volmaakt. „Vier jaar is kort om je idealen te verwezenlijken en er is zoveel te doen. Wethouder zijn is een heel eervolle baan en ik doe het met veel plezier.”
_____________________________________
Als wethouder wonen ligt Verhees ligt regelmatig onder vuur. In de weken van het interview overleefde ze opnieuw een motie van afkeuring die werd ingediend door de oppositie in de Eindhovense gemeenteraad. „Dat is niet altijd even gemakkelijk”, zegt ze daarover. „Wonen is een veelbesproken onderwerp dat veel mensen aangaat. Het gaat om veel meningen en verschillende belangen. Hierbij moeten we als bestuur luisteren naar wat er speelt, balans vinden en koers bepalen. Voor mij is het belangrijk dat iedereen een fijn thuis heeft in de stad. Dat drijft me.”
_____________________________________
