Hij stond 22 jaar aan het roer van Philips, speelde een belangrijke rol binnen PSV en leidde het concern door roerige tijden. Toch is Frans Otten bij het Eindhovense publiek een stuk minder bekend dan Gerard, Anton en Frits Philips. Philips-watcher en oud-journalist Chris Paulussen van Eindhovens Dagblad brengt daar nu verandering in met de biografie ‘Frans Otten, de niet te vergeten Philips-president’.
Het boek werd dinsdag gepresenteerd in het Philips Stadion in Eindhoven. Een toepasselijker decor was nauwelijks denkbaar. De launch vond plaats in de Luuk de Jong-zaal, waar normaliter de persconferenties van PSV plaatsvinden. Otten was nauw verbonden met de voetbalclub die zich onder zijn invloed en dankzij Philips-sponsoring en -investeringen ontwikkelde tot een topclub in Nederland.
Ottens kleinzoon Paul en Lucas van Houtert, verslaggever van het Eindhovens Dagblad, leidden de drukbezochte presentatie in goede banen. Marnix van Ginneken, lid van de raad van bestuur van Koninklijke Philips NV, ging in op de betekenis van Otten voor het bedrijf. Daarna nam Paulussen zijn gehoor mee in het leven van de voormalige Philips-president en de productie van zijn bijna vijfhonderd pagina’s tellende levensbeschrijving.
De man tussen Anton en Frits
Pieter Franciscus Sylvester Otten (1895-1969) werd in 1939 president van Philips en bleef dat tot 1961. In de geschiedenis van het concern bevindt hij zich daarmee tussen twee iconen die van grote betekenis zijn geworden voor het concern én de stad Eindhoven: zijn schoonvader Anton Philips en zijn zwager Frits Philips. Otten trouwde in 1925 met Antons oudste dochter Annetje.
Wie denkt dat Otten slechts op de winkel paste, krijgt in Paulussens boek een ander beeld voorgeschoteld. Al in de moeilijke jaren dertig speelde hij een belangrijke rol. Anton Philips hield de financiële touwtjes het liefst zelf in handen, maar vertrouwde die verantwoordelijkheid uiteindelijk toe aan Otten. Tijdens een noodzakelijke en ingrijpende reorganisatie voor de oorlog, waarbij zeker de helft van het personeel zijn baan verloor, was het Otten die volgens Paulussen bereid was het ‘vuile werk’ op te knappen. Schoonvader Anton ging ondertussen met vakantie.
Paulussen schetst Frans Otten als een harde werker die zich tot in detail voorbereidde, over grote dossierkennis beschikte en grondige analyses maakte. Populariteit onder het personeel of in de stad leek daarbij dus niet zijn eerste zorg.
Verhalen die anders verloren gaan
Voor zijn boek putte Paulussen onder meer uit het familiearchief van de Ottens. Juist persoonlijke documenten en brieven voegden volgens betrokkenen een extra dimensie toe aan wat al uit de bedrijfsarchieven van Philips over Otten bekend was. Volgens de auteur was hij in de gelegenheid om een eerlijk portret van de president te schrijven. „Ik zou anders het verzoek van de familie om het boek te schrijven ook niet aannemen. Daar ben ik te veel journalist voor.”
De timing van het boek is niet toevallig. Er leven nog mensen die Otten persoonlijk hebben gekend en kinderen die verhalen over hem uit eerste hand meekregen. Een generatie later zou een deel daarvan waarschijnlijk verloren zijn gegaan.
Paulussen wilde die stemmen ook daadwerkelijk laten horen. In plaats van alles samen te vatten, koos hij er regelmatig voor Otten en mensen uit zijn omgeving uitgebreid te citeren. „Voor de authenticiteit dacht ik: ik pak de ruimte”, vertelde hij tijdens de presentatie.
Philips, PSV en de mens Otten
Tijdens de presentatie kreeg het publiek niet alleen een inkijkje in het boek, maar vooral ook in de geschiedenis van Philips en de familie Otten. Tijdens een rondetafelgesprek sprak Van Houtert met Paulussen, Paul Otten en Sergio Derks, manager van de Philips Heritage Organisation.
Het boek beperkt zich niet tot de bestuurskamer van Philips. Otten was nauw betrokken bij PSV en steunde daarnaast tal van sportverenigingen en individuele sporters in het hele land, onder wie Johan Cruijff, onthulde Paulussen. Hij was van grote betekenis voor de ontwikkeling van de bergsport in Nederland. Ook zijn persoonlijke leven, zijn familie en zijn verassend uitgebreide netwerk als industrieel, tot en met de koninklijke familie aan toe, komen aan bod.
Aan het einde werden eerste exemplaren uitgereikt aan onder anderen aan zoon Frans Otten jr. en Eindhovens burgemeester Jeroen Dijsselbloem. Ook Frits Philips jr. en verschillende leden van de families Otten, Philips en Van Riemsdijk waren bij de presentatie aanwezig.
Frans Otten, de niet te vergeten Philips-president is verschenen bij Lecturis, telt 496 pagina’s en kost 35 euro in de winkel.
