Het Van Abbemuseum in Eindhoven lanceert System Thinkers, een meerjarig initiatief waarbij kunstenaars niet alleen werk tonen maar ook meedenken over hoe het museum functioneert. De eerste groep bestaat uit zes partijen met uiteenlopende achtergronden: van een Koreaanse filmkunstenaar tot een Eindhovens toegankelijkheidsnetwerk. Het initiatief startte op 6 juni 2026, gelijktijdig met de heropening van het gerenoveerde collectiegebouw.
Op die dag openden ook de collectiepresentatie Collectie als kosmos en het Dommelplein, de opnieuw ingerichte begane grond van het museum met zeven museumzalen en verschillende publieksruimtes. System Thinkers is nadrukkelijk geen tijdelijk project: de deelnemende kunstenaars worden voor twee jaar aangesteld als vaste partners van de instelling, met de bedoeling dat hun werk doorwerkt in de organisatiestructuur zelf.
Kunstenaars als mede-auteurs
De eerste groep System Thinkers bestaat uit vijf kunstenaars en één netwerk. Ayoung Kim (Zuid-Korea) opende op 6 juni haar solotentoonstelling Delivery Dancer: Time Curves, die gaat over beweging, logistiek en algoritmische controle. Tijdens Dutch Design Week in oktober 2026 presenteert zij een stadsspel dat zij samen met studenten van Design Academy Eindhoven ontwikkelt.
john gerrard, die zijn naam bewust met kleine letters schrijft, maakt simulatiewerken over de onzichtbare infrastructuur achter energie en grondstoffenwinning. Zijn werk Ghost Feed, dat recent door het museum werd aangekocht, is te zien op het Dommelplein. Ayumi Paul werkt met stem en ritueel: zij organiseert al maandelijkse repetities met het museumkoor en werkt toe naar een collectieve zanginstallatie in oktober 2026.
Kate Crawford en Vladan Joler zijn onderzoekers die AI en planetaire informatiesystemen analyseren. Het museum gaf hun film Metabolic Machines in opdracht, naast een onderzoekstraject naar de halfgeleider-, optische en laserindustrie van Eindhoven. Daarmee raakt hun werk direct aan de industriële identiteit van Brainport. Het Eindhovense netwerk ADEZIV, ten slotte, werkt aan neuro-inclusief ontwerp: zij starten met zintuiglijke aanpassingen bij de ingang en garderobe, en openen in oktober 2026 Rest is Work, een installatie over rust en zorg in het museum.
Heropening met nieuw gezicht
System Thinkers valt samen met een bredere vernieuwing. Het museum was tussen eind maart en begin juni 2026 gedeeltelijk gesloten voor renovatie. Directeur Defne Ayas, die in september 2025 aantrad als opvolger van Charles Esche, presenteerde op 6 juni ook Collectie als kosmos, een collectiepresentatie waarbij 250 werken worden gerangschikt niet op chronologie, maar op onderlinge verbanden. De presentatie is opgebouwd rond onderzoekslijnen van vier kunstenaar-onderzoekers, waaronder Another Roadmap Africa Cluster (ARAC), een internationaal netwerk van kunstenaars en opvoeders met wortels in Johannesburg en andere Afrikaanse steden.
Eindhoven centraal
Het initiatief is nadrukkelijk verankerd in de regio. De onderzoekers Crawford en Joler kijken specifiek naar de ecologische en sociale randvoorwaarden van de licht-, halfgeleider- en AI-industrie in Eindhoven. Gerrard werkt samen met Nieuw Zwanenburg Fieldlab, een initiatief rond regeneratieve systemen in het landgebruik rond Eindhoven. En de samenwerking met Design Academy Eindhoven loopt als rode draad door meerdere projecten.
Ayas beschrijft het initiatief als een poging ruimte te maken voor “een museum dat geworteld is en tegelijk grenzeloos is in zijn denken” in een tijd van mentale uitputting en toenemende informatiedrukte. System Thinkers wil dat artistieke kennis niet aan de rand staat van de organisatie, maar er midden in zit.
