Het Catharina Ziekenhuis en ouderenzorgorganisaties Vitalis en Archipel hebben een rijkssubsidie ontvangen om de verspilling van medicijnen in de regio Eindhoven aan te pakken. Gedurende een jaar werken deze zorginstellingen samen aan een methode om het onnodig voorschrijven en vernietigen van geneesmiddelen terug te dringen. Dit initiatief moet niet alleen de milieudruk verlagen, maar ook leiden tot een aanzienlijke besparing op de regionale zorgkosten.
De samenwerking vloeit voort uit de regionale Green Deal Zorg, een convenant waarin zorgpartijen en gemeenten in Zuidoost-Brabant afspraken maken over verduurzaming. Dankzij de ondersteuning van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), en onder begeleiding van het Radboudumc, kunnen de drie Eindhovense partijen hun plannen nu versneld uitvoeren. Het project richt zich specifiek op situaties waarin medicatiegebruik onbedoeld wordt voortgezet terwijl dit medisch gezien niet langer noodzakelijk is.
Kritische controle bij opname
Een cruciaal onderdeel van het project is het moment waarop een cliënt wordt opgenomen in een zorginstelling. Vaak nemen bewoners hun medicatie mee uit de thuissituatie of vanuit het ziekenhuis, waarbij de medicatielijst niet altijd direct wordt aangepast aan de actuele zorgbehoefte. Door direct bij binnenkomst een gestructureerde beoordeling uit te voeren, willen de instellingen voorkomen dat er overbodige middelen worden afgeleverd. Dit vermindert niet alleen de kans op verspilling, maar komt ook de veiligheid van de patiënt ten goede.
Volgens Diane Bastiaans, apotheker bij het Catharina Ziekenhuis, heeft onnodig medicijngebruik namelijk ook een fysieke impact. Daarnaast is het een bekend probleem in de sector dat teruggebrachte medicijnen wettelijk gezien niet opnieuw mogen worden uitgegeven en dus vernietigd moeten worden. De samenwerking tussen het ziekenhuis en de ouderenzorg moet ervoor zorgen dat deze keten efficiënter wordt ingericht, zodat er minder dure grondstoffen in de verbrandingsoven belanden.
Aanpassing van voorraadbeheer
Naast de individuele medicatielijsten kijken de zorginstellingen ook naar hun eigen logistieke processen. Momenteel wordt medicatie vaak op naam van een specifieke bewoner geleverd, wat betekent dat het middel bij overlijden of een wijziging in de behandeling direct moet worden weggegooid. Het project onderzoekt de mogelijkheden om vaker vanuit een algemene voorraad binnen de instelling te werken. Hierdoor kunnen restanten die overblijven bij de ene cliënt, veilig en volgens de regels worden ingezet voor een andere bewoner.
Susanne Hazen-Herberichs, adviseur duurzaamheid bij Vitalis, merkt op dat het dagelijks weggooien van bruikbare medicijnen de zorgprofessionals zwaar valt. De strikte wet- en regelgeving dwingt hen vaak tot deze verspilling, terwijl de middelen schaars zijn en de prijzen stijgen. Door deze knelpunten nu gezamenlijk aan te pakken, hopen de organisaties aan te tonen dat verandering op de werkvloer direct resultaat boekt voor zowel de portemonnee als de planeet.
Ambitie van dertig procent minder afval
De komende maanden implementeren de instellingen onder leiding van een projectleider nieuwe werkmethodes voor een selectie van specifieke geneesmiddelen. Het doel is helder: een reductie van 30 procent op de verspilling van deze middelen binnen één jaar tijd. Als deze proef slaagt, kan de werkwijze worden uitgebreid naar het volledige medicijnassortiment en mogelijk als blauwdruk dienen voor andere zorgregio’s in Nederland.
Voor de Brainportregio is dit project een belangrijke stap in de bredere duurzaamheidsagenda. Waar Eindhoven vaak bekendstaat om technologische innovatie, laat dit project zien dat ook procesinnovatie in de zorgsector essentieel is voor een toekomstbestendige stad. De resultaten van het project worden over een jaar verwacht en zullen bepalend zijn voor het toekomstige inkoopbeleid van de deelnemende organisaties.
