Een museum dat verandert in een zonnewijzer, een fictieve fabriek waar rust belangrijker is dan werken en een entree die uitgroeit tot een levendige ontmoetingsplek. Tijdens Dutch Design Week liet het Van Abbemuseum zien hoe verrassend de combinatie van kunst en design kan zijn. Met 11.150 bezoekers kijkt het Eindhovense museum terug op een geslaagde editie. Maar de ambities reiken verder dan één ontwerpweek. Design krijgt een steeds grotere rol in de manier waarop het museum eruitziet, functioneert en bezoekers ontvangt.
Een van de blikvangers tijdens Dutch Design Week was Museum als Zonnewijzer, dat op 17 oktober werd geopend. Het project grijpt terug op de oorsprong van het museum, dat dit jaar negentig jaar bestaat. Het gebouw uit 1936, ontworpen door architect A.J. Kropholler, was oorspronkelijk georiënteerd op de opkomende zon. Die bijzondere relatie met licht en tijd vormt nu opnieuw het uitgangspunt.
De presentatie combineert drie verschillende museumvormen: het museum voor moderne en hedendaagse kunst, het archeologisch museum en het kindermuseum. Bezoekers ontdekken in iedere zaal een andere benadering van wat een museum kan zijn.
VAN LEVENDIGE ENTREE TOT RUSTFABRIEK
Verschillende Eindhovense ontwerpers leverden een bijdrage aan Museum als Zonnewijzer. Zo veranderden Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk de entree in een speelse ontmoetingsplek, geïnspireerd op Brabantse tradities van circus, straattheater en het leven op straat.
Ontwerpstudio EDHV kijkt juist naar het verleden én de toekomst van Eindhoven. Met eeuwenoud bouwhout dat veranderingen in luchtvochtigheid registreert, maakt de studio het verstrijken van de tijd zichtbaar. Kunstenaar John Körmeling brengt ondertussen verdwenen architectonische details uit 1936 terug, waaronder een kleiblokje met een haan.
Een opvallende bijdrage komt van ADEZIV Network. In de fictieve fabriek Lost Marbles Industries (Rest is Work)worden bezoekers uitgedaagd anders na te denken over werk en productiviteit. Het idee? Waarom zouden mensen eigenlijk niet betaald worden om te rusten?
EEN MUSEUM VOOR IEDEREEN
De aandacht voor design beperkt zich niet tot de tentoonstellingszalen. Het Van Abbemuseum onderzoekt hoe het toegankelijker en uitnodigender kan worden voor verschillende bezoekersgroepen.
Bij de nieuwe Care Wall kunnen bezoekers bijvoorbeeld gratis geluiddempende koptelefoons, voelbare plattegronden en andere hulpmiddelen lenen. Ook de vernieuwde collectiepresentatie Collectie als kosmos, met ruim 280 kunstwerken, spreekt meer zintuigen aan dan alleen het zicht. Bezoekers ervaren er onder meer geuren, geluiden en trillingen.
Volgens museumdirecteur Defne Ayas helpt de aandacht voor design om opnieuw na te denken over de functie van het museum. Niet alleen als plek om kunst te bekijken, maar ook als ruimte voor ontmoeting, verbeelding en rust. Het doel is een museum dat zich sterker verbindt met de stad en haar inwoners.
OOK BUITEN DE MUSEUMMUREN
De vernieuwing is ook buiten zichtbaar. Naar verwachting worden in november de vernieuwde hoofdingang en buitenruimte opgeleverd. Het ontwerp verbindt het museum sterker met de groene omgeving van de Dommel en biedt meer mogelijkheden voor kunst, voorstellingen en ontmoetingen in de buitenlucht.
Daarnaast werkt het museum samen met Design Academy Eindhoven. Op het Dommelplein, een openbare ontmoetingsruimte binnen het museum, krijgen onderzoek en experiment van ontwerpers en studenten een plek.
Dutch Design Week mag dan voorbij zijn, in het Van Abbemuseum gaat het experiment verder. Want design draait hier niet alleen om wat er aan de muur hangt of in een zaal staat. Het bepaalt steeds vaker hoe bezoekers het museum beleven. En misschien nog wel belangrijker: hoe het museum onderdeel wordt van het dagelijks leven in Eindhoven.
